08/20/2017 - يكشنبه 29 مرداد 1396
مشاهده خبر

موانع ایران برای پیوستن به WTO
1395/7/27 9:35:13 print

موانع ایران برای پیوستن به WTO
عباس دهقانی

سازمان تجارت جهانی حدود 20 سال است که با درخواست ایران برای پیوستن به این نهاد بین المللی موافقت نکرده است؛ هم به دلایل سیاسی و هم به دلایل اقتصادی. اما حالا وزارت امور خارجه با انتشار متنی 13 صفحه ای اعلام کرده که ایران قوانین خود را بیش از پیش با سازمان تجارت جهانی تطبیق داده و آماده پیوستن به این سازمان است. ایران امیدوار است با عضویت در سازمان تجارت جهانی نقش خود را در تصمیم گیری ها و تصمیم سازی ها در ساختار اقتصاد جهانی تقویت کند.  
گزارش تازه وزارت امور خارجه نشان می دهد که برای الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی، تنها چند قدم باقی مانده است. براساس این گزارش، ایران اقدامات مختلفی برای جلب رضایت سازمان تجارت جهانی انجام داده است. این اقدامات شامل اصلاح قانون مالیات مستقیم، نرخ گذاری موانع غیر تعرفه ای، حذف مجوز واردات، تصویب قانون تجارت الکترونیک و سرعت بخشیدن به روند خصوصی سازی. ایران هنوز نتوانسته به بعضی خواسته های اقتصادی سازمان تجارت جهانی عمل کند، مانند یکسان سازی نرخ ارز؛ اقدامی که سالهاست مقامات اقتصادی ایران از جمله رئیس کل بانک مرکزی وعده اجرای آن را داده اند. یا مثلاً به استناد اصل 44 قانون اساسی ایران، تمامی صنایع بزرگ، صنایع مادر، بیمه، بانکداری و بازرگانی خارجی به صورت مالکیت عمومی در اختیار دولت است. این اصل کاملاً در تضاد با اصل حاکم بر سازمان تجارت جهانی است که آزادسازی تجاری را ترویج می کند. همینطور اصل 81 قانون اساسی ایران که دادن امتیاز تشکیل شرکت ها و مؤسسات مختلف به خارجیان را مطلقاً ممنوع دانسته است. بنابراین برخی بر این باورند که دلیل پذیرفته نشدن درخواست ایران برای پیوستن به WTO ، اختلافات سیاسی برخی کشورهای حاضر در این سازمان با دولت ایران است. البته در گزارش وزارت امور خارجه ابراز امیدواری شده که با توجه به توافق هسته ای ایران و گروه 1+5 و اجرای برجام، احتمال مخالفت آمریکا با عضویت ایران در این سازمان به حداقل برسد. 
بیرون ماندن ایران از عضویت در سازمان تجارت جهانی به این معنی است که ایران از حق تصمیم گیری و تصمیم سازی در ساختار اقتصاد جهانی برخوردار نیست. این به نوبه خود مانع از آن می شود که ایران با استفاده از امتیازات عضویت در این سازمان بین المللی، روند دستیابی به توسعه اقتصادی و صنعتی را به پیش ببرد. منتقدان می گویند اقتصاد تک محصولی ایران که وابسته به صادرات نفت است، عملاً توان استفاده از مزایای پیوستن به این سازمان را ندارد و حذف تدریجی تعرفه ها تنها باعث ورشکستگی صنایع نحیف داخلی می شود که از نظر قیمت و کیفیت یارای رقابت با کالاهای مشابه خارجی را ندارد.
ایران در سال 2005 به عنوان عضو ناظر در سازمان تجارت جهانی انتخاب گردید. اما اقدام بعدی که تشکیل گروه کاری است هنوز عملی نشده و گزارش وزارت امور خارجه بیان می کند که ایران در حال تلاش برای نزدیک شدن به این مرحله از عضویت در سازمان تجارت جهانی است. در نگاه اول موانع اصلی پیش روی ایران برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی، سیاسی است. شرط اصلی برای پذیرش ایران در سازمان تجارت جهانی، پذیرش این امر توسط تمامی اعضای آن می باشد به طوری که حتی مخالفت یک عضو نیز باعث منتفی شدن عضویت ایران می گردد. در بعد داخلی نیز برخی از گروه های متنفذ سیاسی و اقتصادی با این عضویت مخالفت می نمایند. ولی واقعیت این است که با وجود اعطای حق وتو به هر کدام از اعضای سازمان تجارت جهانی اما فلسفه وجودی تشکیل این نهاد بین المللی، حل مسائل و مشکلات اقتصادی است و اقتصاد و تجارت در اولویت کشورهای عضو قرار دارد.
به طور حتم استفاده از امکانات بین المللی می تواند به نفع اقتصاد ایران باشد. در حال حاضر با توجه به اینکه فناوری های مورد استفاده در صنایع تولیدی کشور قدیمی است و کشور نیاز به اشتغال دارد، اقتصاد ایران به شدت نیازمند حضور سرمایه گذاران خارجی و سرمایه گذاری در بخش های مختلف اقتصاد است. به همین دلیل پیوستن به سازمان تجارت جهانی حائز اهمیت است.
لازمه حضور در سازمان تجارت جهانی فراهم آوردن زمینه ها برای حضور و فعالیت در عرصه های جهانی است زیرا حضور در این سازمان تبعاتی نیز برای اقتصاد ایران خواهد داشت و دلیل آن اجرای سیاست های اقتصادی جدیدی مانند آزادسازی تجاری و ورود کالاهای مختلف است که تاکنون در اقتصاد ایران انجام نشده است. انجام این سیاست ها ممکن است باعث لطمه دیدن بخش تولید و بروز بیکاری در میان نیروی کار در کشور شود. بنابراین کشور باید خود را از همه جهات آماده برای این تغییرات کند. پیوستن به این سازمان برای اقتصاد ایران ضروری است. این یک واقعیت است که کشور نمی تواند در انزوا، توسعه پیدا کند. برای رشد و توسعه کشور نیاز به فناوری های جدید و پیشرفته است و این فناوری های جدید بدون ایجاد روابط بین-المللی و سرمایه گذاری های خارجی امکان پذیر نیست. این طبیعی است در صورتی که از نظر اقتصادی آماده نباشیم اقتصاد کشور ضربه خواهد خورد اما ایران چاره ای جز آماده کردن خود از نظر اقتصادی برای حضور در سطح بین المللی نخواهد داشت. در شرایط موجود ما چاره ای جز صادرات مواد خام نداریم اما سؤالی که مطرح می شود این است که آیا این روند تا ابد باید ادامه داشته باشد؟ به طور حتم نه. به هر حال مزایایی که حضور در سازمان تجارت جهانی برای اقتصاد کشور دارد بیشتر از معایب و مضرات آن است. باید تلاش شود که اقتصاد ایران بتواند عقب ماندگی خود را جبران نماید. یک کشور مانند یک انسان قادر نیست که تمام احتیاجات خود را با تکیه بر توانایی های خود برطرف کند؛ به همین دلیل نیاز به همکاری با سایر کشورها امری معقول و منطقی است. 
ایران به عنوان یکی از 16 کشور تعیین کننده در اقتصاد جهانی مطرح است اما از نظر تجارت جهانی ایران وضعیت خوبی ندارد و این امر بسیار جای تأسف دارد. ایران سالها است که تلاش دارد که وارد سازمان تجارت جهانی شود و حضور در این سازمان برای ایران تبدیل به یک آرزو شده است و با توجه به برجام به نظر می رسد که حضور ایران در این سازمان در حال انجام شدن است. تشکیل گروه کاری به منظور مذاکره و حل مشکلات اقتصادی میان ایران و سازمان تجارت جهانی در حال شکل گیری است. بیش از 100 موضوع وجود دارد که بایستی پیرامون آن بحث و مذاکره انجام پذیرد. در وهله اول ایران نیازمند یک تیم مذاکره کننده ورزیده و باتجربه است که به مسائلی نظیر اقتصاد، حقوق و روابط بین الملل، تجارت و ... مسلط باشد تا با تکیه بر آن، روند الحاق به سازمان تجارت جهانی تسریع شود.

rating
  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

نام شما
پست الکترونیک
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی CAPTCHA
کد را وارد کنید
چندرسانه ای
چندرسانه ای
موزه هنرهای ملی

نظرسنجی
به نظر شما ریس جمهور آینده کدام مساله را در اولویت مسائل دولت خود قرار دهد؟



ثبت نظر  مشاهده ی نتیجه  انصراف
آخرین اخبار