08/23/2017 - چهارشنبه 1 شهريور 1396
مشاهده خبر

پخت غذا برای رهگذران/ آیین ویژه سیزده به در برای دور کردن ارواح شیطانی
1396/1/12 9:19:22 print
آیین های نوروزی در میان اقوام ایرانی(8)؛بلوچستان
پخت غذا برای رهگذران/ آیین ویژه سیزده به در برای دور کردن ارواح شیطانی
در این منطقه سیزده بدر را (سفر بدر) می‌خوانند و معتقدند که در این روز روحهای پلید، جن‌ها و مصیبت‌ها ازهر روزنه ای وارد خانه مردم شده و باید در این چند روز سفر به در و خانه تکانی انجام و مواد خوشبویی به نام (سوچکی) برای تمیز و خوشبو کردن خانه در آتشدان‌ها دود شود.

گروه اجتماعی شهر- نوروز در همه جای ایران با آداب و رسوم خاصی جشن گرفته می شود و با توجه به تنوع قومی در کشورمان شاهد تفاوتها و مشترکات زیادی بین این رسومات هستیم. 

واقعاً اگر از زندگی شهری دست بکشیم و بتوانیم نوروز را در میان یکی از اقوام اصیل سرکنیم مطمئناً یکی از ویژه‌ترین خاطرات نوروزی را تا آخر عمر تجربه خواهیم کرد. بیشتر شهرنشین‌ها که اگر شجره‌شان را بررسی کنیم همگی از اقوام با اصالت هستند اما متأسفانه شاید تنها چیزهایی که از رسومات نوروز در بین آنان بر جای مانده سفره هفتسین و دید و بازدید است.

این در حالی است که ایران که طلایه دار نوروز است در خود اقوامی دارد که نمونه آن‌ها در هیچ کشوری از دنیا نیست. اقوام مختلفی مانند کرد، لر، ترکمن، ترک، بلوچ و.....

در قسمت هشتم این گزارش نگاهی داریم به سنت نوروز در میان هموطنان بلوچ:

 

بلوچستانی‌ها در ایام نوروز عروسی‌ها و جشن ها را با شکوه بیشتری برگزار می‌کردند و هر خانواده سعی دارد این گونه جشن‌ها را در روزهای نخست سال نو برگزارکند زیرا بهار را تحول و دگرگونی روح انسان و طبیعت می‌دانند. بلوچستانی های خونگرم آیینهای مختلفی در ایام نوروز دارند که از آن جمله جشن بهارگاهی (بهاری) است.

در بلوچستان این گونه آیین‌ها بیشتر به صورت گروهی و با نظم خاصی انجام می‌شود و با توجه به اینکه قوم بلوچ از قبیله‌ها و طایفه های زیادی تشکیل شده هر یک از آن‌ها با دعوت سران قوم به برنامه ریزی و تهیه و تدارک لوازم این جشنهایی که اجدادشان آنان را مهم‌ترین مراسم قوم بلوچ می‌دانند، مشغول می‌شوند.

در این منطقه سیزده بدر را (سفر بدر) می‌خوانند و معتقدند که در این روز روحهای پلید، جن‌ها و مصیبت‌ها ازهر روزنه ای وارد خانه مردم شده و باید در این چند روز سفر به در و خانه تکانی انجام و مواد خوشبویی به نام (سوچکی) برای تمیز و خوشبو کردن خانه در آتشدان‌ها دود شود.

هنگام اجرای مراسم (سفر بدر) کودکان نقش مهمی دارند و آنان به صورت گروهی دور خانه‌ها می‌چرخند و با نوای (سفر خطر بلا بدر) پلیدی‌ها و روحهای شیطانی را از خانه و کاشانه خود دور می‌کنند.

با توجه به اینکه پدر و مادر در میان اقوام بلوچ از احترام خاصی برخوردارند بیشتر مردم غذاهای پخته شده را با نیت شادی روح آنان در میان افراد نیازمند توزیع کرده و بخشی از آن را خود مصرف می‌کنند. آنان بر اساس رسوم کهن خود اندکی از غذا‌ها را نیز در کنار بوته‌ها برای مصرف پرندگان و جوندگان قرار می‌دهند.

حنابندان و شستن گوسفندان

بلوچ ‌ها گوسفندان خود را به رودخانه‌ها و محلی که آب روان باشد برده و به شستن و تمیز کردن احشام خود می‌پردازند. پس از شستن احشام زنان حناهایی را که از قبل آماده کرده اند به گوسفندان می‌بندند و آن‌ها را با نقشهایی از اشکال مختلف بر پشم گوسفندان رسم می‌کنند. دامداران با نقشهایی متفاوت که بر پشت سر و دنبه گوسفندان خلق می‌کنند، سعی دارند گوسفندانشان در مقابل سایر احشام بیشتر جلب توجه کنند.

پختن غذا سر چهار راه‌ها

در قدیم روستاییان به خصوص عشایر منطقه بر سر چهار راه‌ها و جایی که رفت و آمد زیاد بوده می‌رفتند و به پختن غذا برای رهگذران می‌پرداختند.

گاو جنگی یا گاوبازی

در میان مردم بلوچ از دوران گذشته مراسم (گاوجنگی) یا‌‌ همان (گاوبازی) مرسوم بوده و این مراسم در نیکشهر و بخش قصرقند بیشتر رواج دارد.

 هفت سین بلوچها

1-  سهر رنگ کنگ: یعنی سرخ رنگ کردن پشم و شاخ گوسفندان با حنا درایام نوروز

2-  سوز نی: نواختن نی توسط چوپانانی که با نواختن سرودهای شاد همراه با ترنم زیبای بهار گوسفندان را به طبیعت سبز و چراگاههای بهاری می‌بردند.

3-  سوختن اسپند و دود کردن اسپند در لحظه تحویل سال در ظرف مخصوص سفالی به اعتقاد دفع بلا در طول سال.

4-   سرودن آواهای جشن بهارگاه و بهار چرانی.

5-  سبز کردن سردر منازل با برگ درخت خرما و نهالکاری یعنی پاجوش‌ها و نهالهای درخت خرما که برای آماده سازی کاشت در اسفند ماه دورتادور ریشه آن‌ها را با گونی پوشانده و هر روز چندین بار گونی را با آب خیس می‌کردند یا در کنار جوی آب قنات قرار می‌دادند تا خشک نشود و هنگام تحویل سال و شروع بهار بزرگتر‌ها به عنوان عیدی به کوچکتر‌ها می‌دادند تا بکارند.

6-  سرمه سایی: در قدیم هنگام نوروز زنان سنگ سرمه را می‌سائیدند و برای استفاده در طول سال آماده و در ظرفی به نام سرمه‌دان نگهداری می‌کردند وبه دختران هدیه می‌دادند.

7-  سور کردن: یعنی ختنه پسران را در ایام نوروز هفت شبانه روز جشن می‌گرفتند و با اجرای رقص محلی دو چاپی و اجرای بازی محلی جی تا پاسی از شب را بیدار بودند ختنه پسران در این ایام دلیل بهداشتی هم داشته زیرا در این فصل هوا معتدل بوده و با توجه به اینکه ختنه با روشهای قدیمی و سنتی انجام می‌شد امکان عفونت در هوای بهاری کمتر بود.

rating
  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

نام شما
پست الکترونیک
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی CAPTCHA
کد را وارد کنید
چندرسانه ای
چندرسانه ای
موزه هنرهای ملی

نظرسنجی
به نظر شما ریس جمهور آینده کدام مساله را در اولویت مسائل دولت خود قرار دهد؟



ثبت نظر  مشاهده ی نتیجه  انصراف
آخرین اخبار