04/29/2017 - شنبه 9 ارديبهشت 1396
مشاهده خبر

از کج شدن برج میلاد تا ترور بیل گیتس
1396/1/19 8:25:49 print
دروغ سیزده و اول اوریل و خبرهایی که امسال به همراه داشت
از کج شدن برج میلاد تا ترور بیل گیتس
سال 2016، خبر رسید :« از طرف دولت روسیه به هر خارجی که با یک دختر روس ازدواج کند، 15 هزار دلار آمریکا و تابعیت روسیه داده می‌شود.» این دروغ رسانه‌ها و کاربران زیادی را سر کار گذاشت و سر و صدای زیادی به پا کرد.

گروه اجتماعی شهر- فرنگی‌ها به آن دروغ اول آوریل می‌گویند و برای ایرانی‌ها اسمش دروغ سیزده است. در بسیاری از کشورهای دنیا به عنوان یک روز ویژه با گفتن دروغ‌هایی به شوخی در روز اول ماه آوریل برگزار می‌شود و در بعضی از کشورها مانند بریتانیا، اتریش، نیوزلند و زیمباوه دروغ‌گویی در این روز از صبح تا شب ادامه پیدا می‌کند. شخصی که قبل از شب حقیقت را فاش کند، احمق آوریل نامیده می‌شود و این بازی هر ساله مردم زیادی را سرگرم می‌کند. به جز کشورهایی که سنت برگزاری دروغ اول آوریل برای‌شان آن‌قدر سرگرم‌ کننده است که تا شب ادامه‌اش می‌دهند، در کشورهای دیگر این برنامه تا پایان ظهر ادامه پیدا می‌کند و همان حوالی تمام می‌شود.

درباره تاریخچه پیدایش دروغ اول آوریل حرف‌ و نقل‌ها بسیار است. بعضی‌ها آن را به اقدام شارل نهم، پادشاه فرانسه در سال 1564 نسبت می‌دهند که هنگام اصلاح تقویم گریگوری، جشن‌های سال نو را از اول آوریل به ابتدای ژانویه منتقل کرد. بعد از آن مخالفان این تغییر در ماه آوریل همچنان به دید و بازدید عید می‌رفتند و دوستان و آشنایان، این افراد را که به برگزاری عید در روز اول آوریل اصرار داشتند، دست می‌انداختند و مسخره می‌کردند. بعد از آن زمان بود که هر سال روز اول آوریل مردم به پاسداشت اتفاقی که سال‌ها پیش افتاده بود، دروغ‌هایی می‌گفتند و به این ترتیب دیگران را سر کار می‌گذاشتند. نمونه این دروغ‌گویی‌ها بعدها با گذشت زمان تغییر پیدا کرد و هر سال با توجه به اتفاقات مهم، رنگ و بوی جدیدتری به خود می‌گرفت. علاوه بر مردم عادی که با گفتن دروغ‌های ساده و گاه جدی سعی می‌کردند سر به سر دیگران بگذارند، در بعضی کشورها رسانه‌های جمعی هم در روز اول آوریل اقداماتی در راستای اجرای سنت دیرینه دروغ اول آوریل انجام می‌داند. برای نمونه تلویزیون هلند در دهه 1950 خبر واژگونی برج پیتزا را پخش کرد و سال 2003 بسیاری از وب‌سایت‌های کره‌ای و چینی اعلام کردند که رسانه خبری سی‌ان‌ان خبر داده که بیل گیتس، موسس مایکروسافت در نتیجه 1.5 درصد افت در بورس سهام چین، ترور شده است. سال 2015، لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه طی مذاکرات هسته‌ای با ایران در لوزان سوییس، خبر از توافق کلی داد که خبرگزاری‌ها آن را دروغ اول آوریل نامیدند و سال 2016، خبر رسید :« از طرف دولت روسیه به هر خارجی که با یک دختر روس ازدواج کند، 15 هزار دلار آمریکا و تابعیت روسیه داده می‌شود.» این دروغ رسانه‌ها و کاربران زیادی را سر کار گذاشت و سر و صدای زیادی به پا کرد.

حالا بیش از 60 سال است که دروغ سیزده در ایران هم رواج پیدا کرده است. از آن‌جایی‌که آغاز ماه آوریل یک روز پیش از سیزده نوروز است، این همزمانی باعث شده دروغ سیزده هم بین ایرانی‌ها رواج پیدا کند و مردم و رسانه‌ها در قالب شوخی سیزده سر به سر دیگران بگذارند. یکی از جنجالی‌ترین دروغ‌های سیزده که در ایران مردم زیادی را تحت تاثیر قرار داد، خبر کج شدن و احتمال سقوط برج میلاد بود که روزنامه شرق در آخرین شماره خود در سال 1383 آن را منتشر کرد. هر چند مسئولان و مطبوعاتی‌های روزنامه شرق تنها هدف‌شان را از عنوان این خبر استناد به همان سنت دروغ سیزده بیان کردند اما این شوخی از سوی برخی رسانه‌ها جدی گرفته شد و به تحلیل آن پرداختند. بعضی دیگر هم آن را به برنامه اتمی ایران نسبت دادند و همچنین قیمت خانه در مناطق اطراف برج میلاد هم برای مدتی کاهش پیدا کرد. بعد از آن سال 1394 بود که خبرگزاری میراث فرهنگی در سیزدهم فرودین از قول دفتر ملکه بریتانیا اعلام کرد: کوه نور را به ایران باز پس می‌دهیم. این خبرگزاری بعدتر این خبر را شوخی سیزده خواند و در مورد آن نوشت:« شوخی سیزده در ایران معمولا بازتاب طنزگونه حقایق مختلف تاریخی، اجتماعی و گاهی سیاسی است تا در یک روز شاد، تلنگری باشد به مخاطب رسانه‌ها و توجه آن‌ها را به گوشه‌های ناگفته‌ای از حقایق تاریخی و اجتماعی جلب کند.»

دروغ سیزده امسال رونق بیشتری در مقایسه با سال‌های قبل داشت و با پررنگ شدن حضور مردم در شبکه‌های اجتماعی رنگ و روی آنلاین هم به خود گرفته بود. افراد بسیار زیادی سیزدهم فرودین سال 1396 در حالی‌که سلفی‌های هیجان‌انگیزشان را در حال گره زدن سبزه و گذران سیزده‌به‌در راهی شبکه‌های اجتماعی می‌کردند، در شبکه اجتماعی توییتر پیام‌هایی را هم با هشتک #دروغ_سیزده ارسال می‌کردند. دروغ‌های سیزده امسال بیش از هر زمان دیگری حاوی پیام‌های سیاسی بود و در واکنش‌ به کاندیدهای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری نوشته می‌شد. از صبح روز سیزدهم فرودین ماه سال جاری، شبکه اجتماعی توییتر پُر بود از پیام‌هایی که کاربرهای مختلف با طنز و شوخی خبر کاندید شدن یا نشدن گزینه‌های احتمالی را اطلاع‌رسانی می‌کردند. آن‌طرف دیگرانی بودند که با اعتراض به وضعیت گرانی، پیام‌هایی در قالب طنز و شوخی در راستای دروغ سیزده دست به دست می‌چرخاندند و دیگرانی هم بودند که به موضوع آلودگی هوا و نبودن ذرات آلاینده معلق در هوا در سال پیش رو می‌پرداختند. مزیت شوخی‌های سیزده‌ای که با هشتک #دروغ_سیزده در شبکه‌های اجتماعی می‌چرخید این بود که هشتک مربوطه مخاطب را از باور کردن آن دور می‌کرد و باعث می‌شد مخاطبان بدانند که تمام این پیام‌ها تنها به بهانه گرامیداشت سنت دروغ سیزده بیان شده است. در این میان اما دیگرانی بودند که به همان سنت پیشین پیام‌های خود را بدون هشتک #دروغ_سیزده راهی توییتر کردند و در پایان شب با اشتراک‌گذاری دوباره آن پیام‌ها اعلام کردند که دروغ سیزده بوده‌ است و نه چیز دیگر.

rating
  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

نام شما
پست الکترونیک
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی CAPTCHA
کد را وارد کنید
چندرسانه ای
چندرسانه ای
موزه مبل

نظرسنجی
به نظر شما کدام یک از آسیب های اجتما عی باید در اولویت توجه قرار گیرد؟




ثبت نظر  مشاهده ی نتیجه  انصراف
آخرین اخبار