05/26/2017 - جمعه 5 خرداد 1396
مشاهده خبر

وقتی بانک مرکزی شانه خالی می کند
1396/1/27 11:58:56 print
اظهارات مسئولان بانک مرکزی، مردم را دچار سردرگمی کرده است
وقتی بانک مرکزی شانه خالی می کند
با زير سؤال‌رفتن سود بالاي برخي از بانک‌ها از سوي مقامات دولتي، سؤالات ديگري هم در ميان مردم ردوبدل شد؛ اينکه چرا بانک مرکزي، اسمي از بانک‌ها نياورده و اشاره مستقيم به نام بانک‌ها نکرد تا فورا بتوانيم پول‌هايمان را از اين بانک‌ها بيرون بکشيم.

حدود پنج سال قبل، بانک جهاني، ايران را به‌عنوان پنجمين کشوري‌ که بانک‌هايش سود بالايي را به سپرده‌ها مي‌دهند، معرفي کرد؛ يعني بعد از بلاروس، يمن، ترکيه و اوگاندا، ايران با 14,8 درصد سود، به‌عنوان يکي از بهترين‌ها از نظر سود بانکي بود. درست همان‌روزها بود که توجه بسياري از کارشناسان به بانک‌هاي ايراني معطوف شد و مؤسسات مالي زيادي هم وارد کار شده بودند؛ حتي مدت‌ها قبل از اين آمار هم بانک‌ها فعاليت خوبي را درزمينه دادن سود شروع کرده بودند چون به نظر مي‌رسيد سود بالا، يکي از ساده‌ترين و بي‌دردسرترين راه‌ها براي حرکت هميشگي پول و سرمايه است؛ اينکه در خانه نشست و هر ماه منتظر رسيدن پيامکي از طرف بانک براي اعلام مبلغ سود بود، از نگاه بسياري، يکي از لذت‌بخش‌ترين راه‌ها براي گردش سرمايه و پس‌انداز پول بود. در کنار اين‌همه جلب توجه اما سؤالات زيادي هم در ذهن‌ها ايجاد شد؛ مگر سود بالا، زنگ خطري براي بالارفتن تورم و گراني نيست؟ با سود بالاي بانکي، مردم چقدر کار مي‌کنند؟ آنهايي ‌که سرمايه خوبي را براي پس‌انداز در بانک‌ها دارند، با اين سودهاي جذاب، باز هم به‌دنبال کارآفريني و اشتغال خواهند بود؟
 اصلا هدف بانک‌ها از دادن سود بالا چيست؟، رقابت با يکديگر براي جذب پول مردم؟ با اين همه سؤال و ابهام درباره سود بالاي بانک‌هاي ايراني، حالا هر روز خبرهاي تازه‌اي از اصلاح سودهاي بالاي بانکي‌ها به گوش مي‌رسند و به‌نظر مي‌رسد امسال توجه بانک مرکزي به اين موضوع بيشتر شده و هنوز راه زيادي براي تحقق سود پايين بانک‌ها مانده است. 
وسوسه بانکي‌ها براي سپرده‌گذاران
واقعيت اين است از زماني که سايه سنگين رکود، بر سر بسياري از بازارها سنگيني کرد، بانک‌ها هم رونق گرفتند چون مردم يکي از بي‌دغدغه‌ترين و مطمئن‌ترين راه‌ها را براي سرمايه‌گذاري در بانک‌ها، ديدند؛ به گفته بسياري از مردم، بدون پرداخت ماليات و افت سرمايه، پول‌هايمان در محل امني پس‌انداز شده و حتي به مرحله سوددهي هم مي‌رسد. به عبارت ديگر يک سپرده‌گذار، اين دغدغه را ندارد که سود پولش کم و زياد شود يا اينکه، بخشي از آن به‌عنوان ماليات از کف او برود. اين در حالي است که رفتار بانک‌ها در دادن سودهاي بالا از نگاه بسياري از کارشناسان، رفتار مناسبي نيست و مي‌تواند نشانه ورشکستگي آنها باشد. به عبارتي، تبليغات پرآب‌وتاب بانک‌ها درباره سودهاي بالا، از جانب مسئولان هم مورد قبول نيست چون آنها سال‌هاست به‌سمت رقابت‌هاي ناسالم حرکت کرده‌اند. حالا ديگر بازي جديدي بين بانک‌ها، مردم و مسئولان شروع شده است؛ از يک طرف بانک‌ها در تلاش هستند تا از هر فرصتي براي جذب منابع مالي استفاده کنند، مردم مي‌خواهند تا به‌جاي تحمل سايه سنگين رکود، پول‌هاي خود را به کمک آنها به گردش درآورند و مسئولان هم دست بانک‌ها را براي مردم رو کرده و از سقوط آنها به پرتگاه ورشکستگي، حکايت ‌مي‌کنند؛ رئيس‌کل بانک مرکزي: بانکي که در حال ورشکستگي بوده، ممکن است نرخ سود بالا بدهد تا بتواند شرايط را تغيير دهد. 
سود بالاي بانک‌ها و هزاران پرسش بي‌پاسخ
وقتي خبر ورشکستگي بانک‌ها از سويي از طرف ولي‌الله سيف اعلام شد، اظهارنظرهاي زيادي درباره آن در بين مردم به گوش رسيد. بسياري اين سؤال را پرسيدند که چرا نرخ بالاي سود بانکي مي‌تواند خطرناک باشد و چرا از مردم خواسته شده فريب اين رقم‌ها را نخورند؟ بسياري هم پاسخ‌هاي قانع‌کننده‌اي براي اين سؤال داشتند و نظرات خود را خيلي زود در زير اين خبر نوشتند. يکي از سؤالات مهمي که از طرف مردم پرسيده شد، اين بود، وقتي خود مسئولان هم از تشخيص بانک‌هاي سالم عاجزند، چگونه از مردم انتظار دارند تا بتوانند بانک سالم را شناسايي کنند؟ حتي برخي نيز گفته بودند اين‌ کار فقط در توان بانک مرکزي است و اين سازمان بايد خيلي زود همه بانک‌ها و مؤسسات مشکوک را جمع‌آوري کند؛ «آيا اين هشدار، شانه‌خالي‌کردن بانک مرکزي از انجام وظايفش نيست؟» عده‌اي هم شاکي بودند از اينکه اگر بانک يا مؤسسه‌اي قابل اعتماد نيست، پس چرا بانک مرکزي به آن مجوز فعاليت داده است؟ «پس بانک مرکزي به‌عنوان مجوزدهنده به اين بانک‌ها و مؤسسات چه مي‌کند؟» برخي ديگر هم شاکي از اينکه از کجا بايد بدانند بانکي در حال ورشکستگي است؟ «مردم از کجا بايد بدانند کدام بانک در آستانه ورشکستگي است؟» در ميان اعتراضات مردم به اين هشدارها، خيلي‌ها از اينکه چرا اسمي از بانک‌ها اعلام نشده، معترض بودند؛ هشدار بانک مرکزي بدون اسم‌بردن از بانک‌هاي در خطر فقط يک رفع تکليف است تا فردا روزي در صورت بروز مشکل بگويد ما گفته بوديم سپرده‌گذاري نکنيد.» سؤال‌هايي از اين دست‌، کم نبوده و به نوعي در نظرات بيشتر مردم آمده‌اند؛ «بالاخره کدوم بانک‌ها معتبرند؟ يعني بانک‌هايي هم که زير نظر بانک مرکزي هستند، معتبر نيستند؟»، «چرا بانک مرکزي، توپ را توي ميدان مردم انداخته، آن هم براي بانکي‌هايي که خودش مجوز فعاليت به آنها داده است؟»، «اين چطور اطلاع‌دادن است؟ يا اسم بانک را اعلام کنيد و تکليف مردم را روشن کنيد يا جلوي فعاليت آنها را بگيريد.»، «واقعا حيرت‌آور است که رئيس کل بانک مرکزي که نهاد ناظر بر اين بانک‌ها و مؤسسات است، به‌جاي اينکه به وظايف نظارتي عمل کند، فقط هشدار مي‌دهد.» رفتار اخير بانک مرکزي از نگاه بسياري از مردم پر از انتقاد بود و حتي برخي از آنها اين‌گونه حرکت‌ها را بازي تازه‌اي نام‌گذاري مي‌کنند که مي‌تواند جلوي اعتماد خيلي‌ها را به بانک‌ها بگيرد. عده‌اي اين موضوع را هدايت سرمايه‌داران به ديگر بخش‌هاي اقتصاي ديگر عنوان کرده و گفته‌اند، «شايد با اين هشدارها مي‌خواهند مردم، تکاني به خود داده و به جاي گرفتن سود از بانک‌ها، سرمايه خود را در جاهاي ديگر انباشت کنند.» بسياري هم اصلا معني اين‌گونه هشدارها را درک نکرده و نوشته‌اند، «مردم به اعتبار بانک مرکزي در بانک‌ها سپرده‌گذاري مي‌کنند، بانک‌ها همگي مجوز دارند و تحت نظر بانک مرکزي فعاليت مي‌کنند اما اينکه با اين‌حال ترساندن مردم از جانب رياست محترم بانک مرکزي چه معنايي مي‌تواند داشته باشد را اصلا درک نمي‌کنم.»
چرا اسمي از بانک‌ها نيامد؟ 
با زير سؤال‌رفتن سود بالاي برخي از بانک‌ها از سوي مقامات دولتي، سؤالات ديگري هم در ميان مردم ردوبدل شد؛ اينکه چرا بانک مرکزي، اسمي از بانک‌ها نياورده و اشاره مستقيم به نام بانک‌ها نکرد تا فورا بتوانيم پول‌هايمان را از اين بانک‌ها بيرون بکشيم. دراين‌ميان برخي نيز با اشاره به نام بعضي از بانک‌هاي دولتي و سود بالاي آنها، از اين ناراحت بودند که چرا اين رقم‌هاي بالاي سود از طرف برخي بانک‌هاي دولتي داده مي‌شود؛ «پس چرا برخي از بانک‌هاي دولتي به سپرده‌هاي بالاي 500 ميليون تومان، 18 درصد و بالاي يک ميليارد تومان 20 درصد سود مي‌دهد؟ چرا از اينها شروع نمي‌کنيد و فقط دست گذاشتيد روي خصوصي‌ها؟»
  به گزارش وقایع اتفاقیه در ميان نظراتي که مردم نوشته بودند، عده‌اي هم با انتقاد از سود بالاي بانک‌ها، در کل سود بالا را نشانه ربا دانسته و اين‌طور گفته‌اند: «هر نوع سود بانکي که اين مؤسسات و بانک‌ها با کلاه شرعي حلالش کردند، اساسا ربا و حرام است. فقط کافيه نگاهي به اثرات اين کار در جامعه بندازيد، ببينيد بلايي که اين سودها به‌طور غير‌مستقيم سر مردم مي‌آورد، عين همون ربا هست و حتي در کشورهاي غير‌مسلمان هم اين‌چنين سودي وجود ندارد.»  اين در حالي است که برخي ديگر از بانک مرکزي خواسته‌اند تا با نظارت بيشتر بر فعاليت بانک‌ها، مردم را تشويق به سپرده‌گذراري کرده و مردم را از اعتماد به بانک‌ها دلسرد نکنند؛ «اوضاع اقتصادي به‌طرز محسوسي خراب است و اين باعث مي‌شود اجازه هرگونه کار مفيد اقتصادي و نه واسطه‌گري از مردم سلب شود؛ بنابراین تنها راه مطمئن که مي‌تواند به‌شرط اجرايي‌شدن کامل قوانين باعث کسب سود، هم براي حاکميت و هم مردم شود همين سپرده‌گذاري بانکي است زيرا بانک‌ها مي‌توانند با تجميع دارايي‌هاي خرد، در سطح جامعه، تأمين مالي طرح‌هاي بزرگ را هم عهده‌دار شوند و حتي با اين‌کار، سپرده‌گذاران اندکي جلوي سرعت افت ارزش دارايي خود را مي‌گيرند.»
 برخي هم در ادامه اين نارضايتي‌ها، از اينکه چرا مردم را نسبت به سپرده‌گذاري در بانک‌ها دلسرد مي‌کنند، نگران بودند؛ «بهتر است به‌جاي از اساس‌کوبيدن و نفي‌کردن سپرده‌گذاري در بانک‌ها، سازوکارهاي نظارتي ارگان‌هاي مربوطه را تقويت کنيم.»  هشدار بانک مرکزي، هر چه بود، از نگاه بسياري پر بود از گلايه و انتقاد؛ انتقادهايي‌که بسياري از آنها رفتار اخير بانک مرکزي را زير سؤال برده و از اينکه چرا اين بانک، اقدام مؤثرتري را انجام نداده، حکايت مي‌کرد. با اين بازي تازه، حالا اين مردم هستند که بايد تصميم بگيرند در مقابل بانک‌ها، چطور عمل کنند. آيا پول خود را به دست بانک‌هايي بسپارند که واقعا بانک هستند و برخي تصور مي‌کنند جاي هيچ شک و ترديدي در عملکرد آنها نيست يا اينکه قبل از سپرده‌گذاري، اطلاعاتي را هم کسب کنند که هر بانک، چه عملکردي دارد و صورت‌هاي مالي آن تا چقدر شفاف است؟ آيا فقط سود بالا توزيع مي‌کند و در مقابل، براي فرداي سپرده‌گذارانش تدبيري نينديشيده يا اينکه در چارچوب قواعد و قوانين و با لحاظ‌کردن همه جوانب، نرخ سود جذاب را روي پيشخوان خود و مقابل سپرده‌گذاران قرار مي‌دهد؟ 

rating
  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

نام شما
پست الکترونیک
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی CAPTCHA
کد را وارد کنید
چندرسانه ای
چندرسانه ای
بوستان مینیاتور

نظرسنجی
به نظر شما ریس جمهور آینده کدام مساله را در اولویت مسائل دولت خود قرار دهد؟



ثبت نظر  مشاهده ی نتیجه  انصراف
آخرین اخبار