05/30/2017 - سه شنبه 9 خرداد 1396
مشاهده خبر

چرا نبض اقتصاد ایران کند می زند!
1396/2/6 9:9:17 print

چرا نبض اقتصاد ایران کند می زند!
پرسش اینجاست که آیا سال 96 برای بورس متفاوت با سال گذشته خواهد بود؟ مهمترین رویداد سال 96 انتخابات ریاست جمهوری است و با تغییر احتمالی دولت، نگاه اقتصادی هم می تواند پس از خردادماه تغییر جدی پیدا کند. در این شرایط همه فعالان اقتصادی محتاطانه در انتظار برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و نتایج آن هستند.

گروه اقتصادی شهر؛ عباس دهقان- از بورس به عنوان آئینه تمام نمای وضعیت اقتصادی یک کشور یاد می شود و با بررسی نبض اقتصاد می توان از روند سلامت یا بیماری آن پی برد. بورس یکی از بازارهای مهم دارایی برای سرمایه گذاری است و معمولاً این پرسش درباره اش مطرح است که حضور در این بازار چقدر سودده است؟ یک روش پاسخ به این پرسش بررسی عملکرد آن است. بورس تهران در سال گذشته برخلاف انتظار رفتار کرد. ابهام در آینده وضعیت اقتصادی و رکود بر سر این بازار سایه انداخته و مشخص نیست در سال جدید آیا سرنوشت بورس تغییر می کند یا خیر؟!

روند کلی شاخص بورس تهران در سال 95 منفی بوده؛ تغییرات شاخص کل بورس تهران نشان می دهد که در فروردین ماه سال گذشته، یعنی اوج خوش بینی به خاطر اجرای برجام، بهترین ماه سال برای بورس بوده است. اما در چهار ماه نخست سال شاخص با افت 11 درصدی به 72 هزار واحد سقوط کرد. پس از آن افزایش بهای نفت و بالا رفتن میزان فروش نفت ایران به بهبود شاخص کمک کرد و در چهار ماه دوم شاخص با اندکی افزایش به 78 هزار واحد رسید. افزایش شاخص بورس در پاییز 95 ادامه پیدا کرد و به 81 هزار واحد دست یافت. ولی در بهمن ماه شاخص بورس کاهش پیدا کرد و با افتی معادل 4.6 درصد در پایان این ماه به 77 هزار و 599 واحد رسید و تا پایان سال هم در همین محدوده نوسان کرد.

با نگاهی به گروه های مهم بورس می توان دریافت که عملکرد مهمترین آنها در نخستین سال اجرای برجام منفی بوده است. بانکها در این فاصله بازدهی 22.3- درصدی داشته اند و گروه شیمیایی در کل سال 14.8- درصد بازده منفی داشته اند و در دیماه ریزش قابل توجهی را تجربه کردند. شرکت های فرآورده های نفتی هم سوددهی منفی داشته اند و بازده یک ساله آنها 1.17- درصد بوده است.

برای اینکه بفهمیم بورس تا چه اندازه می تواند انتخاب خوبی برای سرمایه گذاری باشد، می توان سوددهی آن را با سایر بازارهای دارایی مقایسه نمود. بازدهی بورس در سال 1395 منفی 6 درصد بوده و در مقایسه با سایر بازارهای رقیب، بورس تنها از بازار مسکن(منفی 7 درصد) بازدهی بیشتری داشته است و بازدهی اش از بازار ارز(2 درصد) کمتر بوده است. در کنار ارز، بازار طلا و فلزات گران بها(10 درصد) بازار دیگری بوده که منابع سرگردان را جذب نموده و بازدهی اش طی سال 95 حدود 10 درصد گزارش شده است. در بازارهای پولی، بانک ها با معرفی صندوق های سرمایه گذاری برای سپرده گذاران نرخ بازدهی بالای 20 درصد را تضمین می کنند و اوراق خزانه(بازار بدهی) بین 14 تا 15 درصد.

شرایط کنونی شاخص بورس مؤید تعادلی جدید در اقتصاد ایران است. در حالی که نوسان در بازار سهام کاهشی بوده، بازدهی در بازار خزانه 5 برابر بورس بوده است. بازار بدهی(اسناد خزانه) به دلیل ریسک پایین و نرخ سود بالای اسناد خزانه اکنون رقیب اصلی بازار سهام و همه اشکال بازارهای دارایی محسوب می شود. نکته آن که در اکثر اقتصادهای توسعه یافته و بازارهای مالی جهان یک رابطه معکوس میان ریسک و نرخ بازده وجود دارد اما این قاعده در حال حاضر در اقتصاد ایران حاکم نیست و اوراق خزانه امروز به واسطه ضمانت دولت کمترین ریسک را با بالاترین بازدهی دارد. عوامل دیگری هم هستند که باعث کاهش سوددهی بورس بوده اند؛ مانند درصد کم سهم شناور. به این معنا که بخش بزرگی از سهام بازار به شرکت های دولتی و نیمه دولتی اختصاص دارند و تنها 15 درصد سهام موجود در بازار شناورند. این درصد کم سهام شناور به معنای کم بودن فرصت های خرید و فروش سهام است. دیگر دلیل، وجود اطلاعات ناکافی و نامتقارن بنگاه های کم بازده در بازار است.

افت قیمت های جهانی نفت، طلا و سایر کالاها هم بسیاری از سهامداران را به فروش سهامشان ترغیب کرده است. نکته دیگر، نقش بانک ها و شرکت های سرمایه گذاری در بورس است که هم مالک هستند و هم کارگزار. آنها معمولاً می توانند شاخص بازار را به شکل مصنوعی جابجا کنند. توقف گروه بانکی دیگر دلیل ریزش بورس است؛ بحران بدهی های معوقه بانکی و ترازنامه های مسموم آنها کار را به جایی رساند که سازمان بورس معامله سهام های بانکی را متوقف نمود و به اصطلاح نماد بانک ها را بست. از اینها گذشته نکته ای که باعث می شود جلوی توسعه بورس تهران گرفته شود این است که تأمین مالی در ایران بانک محور می باشد و سایر بازارهای مالی مثل بورس هنوز کارکرد حاشیه ای دارند. از سوی دیگر بسیاری از شرکت های حاضر در بورس ایران پس از تأسیس و سالها فعالیت وارد بورس شدند و اولویت این شرکت ها در تأمین منابع مالی، استفاده از منابع بانکی است تا پذیره نویسی از طریق بورس. در این شرایط نقش بورس بیشتر مرجع تعیین بهای سهام است تا منبع تأمین مالی.

در شرایط کنونی پرسش اینجاست که آیا سال 96 برای بورس متفاوت با سال گذشته خواهد بود؟ مهمترین رویداد سال 96 انتخابات ریاست جمهوری است و با تغییر احتمالی دولت، نگاه اقتصادی هم می تواند پس از خردادماه تغییر جدی پیدا کند. در این شرایط همه فعالان اقتصادی محتاطانه در انتظار برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و نتایج آن هستند. از سوی دیگر در صورت پیروزی مجدد روحانی و تداوم سیاست های پولی فعلی به نظر نمی رسد با وجود بازار بدهی ها و رکود ساختاری در بازارهای مختلف بتوان به افزایش شاخص بورس امیدوار بود. این افزایش در صورتی ممکن است که مبادلات اقتصادی در کشور تسهیل شده و راه حلی برای ترازنامه های مسموم بانکی اندیشیده شود.

 

 

 

rating
  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

نام شما
پست الکترونیک
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی CAPTCHA
کد را وارد کنید
چندرسانه ای
چندرسانه ای
بوستان مینیاتور

نظرسنجی
به نظر شما ریس جمهور آینده کدام مساله را در اولویت مسائل دولت خود قرار دهد؟



ثبت نظر  مشاهده ی نتیجه  انصراف
آخرین اخبار