به گزارش شهر، دومین شب تجربه‌نگاری اهالی رسانه، ویژه روزنامه‌نگاران حوزه بین‌الملل رسانه‌ها، با حضور عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهردار تهران، حمیدرضا غلام‌زاده، مدیر مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران و محمدعلی شفیعی، معاون بین‌الملل مرکز، شب دوشنبه در خانه روزنگامه‌نگاران شهر برگزار شد.
حمیدرصا غلام‌زاده رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران هدف از برگزاری این گعده‌ها را دمیدن «روح خانه» در «خانه روزنامه‌نگاران شهر» به‌عنوان محفل و پاتوق اهالی رسانه و آغاز گفت‌وگویی مستمر با گروه‌های تخصصی، از جمله خبرنگاران حوزه بین‌الملل، عنوان کرد.
او تأکید کرد: این برنامه باید «فتح باب» برای شکل‌گیری شبکه‌های تخصصی میان حوزه‌های مختلف روزنامه‌نگاری کشور باشد تا هم افق‌های بلند رسانه در نسبت با مسائل کشور جدی‌تر شود و هم ارتباط رسانه و شهرداری از حالت مقطعی خارج شود. به باور او، رسانه‌ها ایرانی ظرفیت اثرگذاری دارد، اما برای فعال‌شدن این ظرفیت باید از نگاه کلیشه‌ای عبور کرد و جایگاه تخصصی خبرنگاران بین‌الملل را جدی گرفت.
غلام‌زاده همچنین بر ضرورت تغییر نگاه متقابل رسانه و مدیریت شهری تأکید کرد: «باید از نگاه حداقلی به اقدامات شهرداری عبور کنیم و شهرداری و به‌خصوص معاونت بین‌الملل را صرفا از جنس یک کار اداری و خدماتی مرتبط با شهر مثل امورات روزمره نبینیم بلکه به عنوان بخشی از سیاست خارجی حاکمیت، خصوصا در حوزه دیپلماسی شهری و شهروندی که در آن به طور جدی فعال است، نقش آن را لحاظ کنیم و در کنار دولت در راستای منافع ملی حرکت کنیم.» او، تحقق این مهم را نیازمند همراهی و ارتباط تنگاتنگ با رسانه‌ها دانست.
غلام‌زاده در پاسخ به دغدغه خبرنگاران درباره شرایط جنگی نیز بر همکاری بیشتر و اطلاع‌رسانی مستقیم تأکید کرد و وعده داد در برنامه‌های مرتبط با سفر و حضور نمایندگان خارجی، خبرنگاران بین‌الملل بیشتر در جریان قرار گیرند. او افزود که بخشی از مشکلات موجود، نقص اطلاع‌رسانی و دعوت از خبرنگاران تخصصی است. او همچنین بر استفاده از ظرفیت رسانه برای انتقال تجربه‌های شهری و بین‌المللی تأکید کرد.
در پایان، محمدعلی شفیعی، معاون بین‌الملل مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران در توضیح فلسفه فعالیت معاونت بین‌الملل شهرداری تهران، تأکید کرد این معاونت تلاش کرده ظرفیت‌های بین‌المللی شهرداری را به منافعی فراتر از مدیریت شهری و در خدمت منافع ملی پیوند بزند. او نمونه‌هایی از اقدامات این معاونت را تشریح کرد؛ از جمله دعوت از سفرا و نمایندگان خارجی برای بازدید از مناطق آسیب‌دیده تهران در جنگ ۱۲روزه و نمایش مستقیم خسارت‌های واردشده به مناطق مسکونی. به گفته او، «در طول این اقدامات ما از نزدیک دیدیم این بازدیدها تا چه اندازه ارزش ملی دارد و چقدر در تغییر تصویر رسانه‌ای ایران موثر است» و شهرداری با توجه به ظرفیت و توان اجرایی خود وارد این عرصه شده است.
شفیعی همچنین بر ضرورت معرفی تهران واقعی به مخاطبان خارجی تأکید کرد و گفت این معاونت در سال‌های اخیر تورهای تهران‌شناسی برای دیپلمات‌ها و اتباع خارجی برگزار کرده تا تصویری فراتر از مناطق شناخته‌شده و توریستی شهر ارائه شود. او حضور فعال شهرداری در نهادهای بین‌المللی شهری را نیز بخشی از همین رویکرد دانست و نمونه‌ای از تغییر موضع یک نهاد بین‌المللی درباره فلسطین را مطرح کرد. در پایان، درباره دغدغه خبرنگاران قول داد همکاری برای دعوت و دسترسی خبرنگاران حوزه بین‌الملل به رویدادها و هیئت‌های خارجی افزایش یابد و گفت: «این نقص اطلاع‌رسانی را جبران خواهیم کرد چنان‌که وظیفه ماست.»
مهدی سیف تبریزی، دبیر بین‌الملل روزنامه جام‌جم که میزبانی گفت‌وگوها و گعده را بر عهده داشت ضمن خوشامدگویی، به توضیح فلسفه برگزاری این‌سلسله‌شب‌ها پرداخت و تشریح کرد که نخستین گعده، هفته آخر شهریورماه، به مناسبت روز سینما و با حضور روزنامه‌نگاران سینمایی برگزار شد تا خانه روزنامه‌نگاران شهر را به عنوان پاتوقی برای میزبانی ایده‌ها، گعده‌ها، دوره‌ها و درکل محلی برای جمع شدن اهالی رسانه به ایشان معرفی کند.
او دومین نشست از این سلسله‌شب‌ها را که به همت معاونت بین‌الملل مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران برگزار می‌شود، فرصتی برای جمع شدن و ایجاد شبکه فعال در میان خبرنگاران حوزه بین‌الملل و سیاست خارجی رسانه‌های مختلف دانست و ابراز امیدواری کرد که اهالی این حوزه از این ظرفیت موجود برای توسعه شبکه خود در راستای اهداف رسانه‌ای در حوزه مربوطه، بهره ببرند.
سپس مهدی محمدی خبرنگار بین‌الملل تسنیم با اشاره به تجربه سال‌ها حضور در سفرهای خارجی وزیران امور خارجه، از دشواری‌های فعالیت خبرنگاران در مأموریت‌های خارجی، به‌ویژه در شرایط امنیتی، گفت. او خاطره سفر به افغانستان و تدابیر شدید امنیتی برای حفاظت از هیئت ایرانی را نمونه‌ای از این شرایط دانست. محمدی همچنین تجربه فعالیت رسانه‌ای در جنگ ۱۲روزه را نقطه عطفی در کار خبرنگاران توصیف کرد و گفت: «شرایط جنگ واقعاً خیلی سخت بود و این شرایط نحوه کار ما را عوض کرد.»
او در ادامه، به تغییر نگاه خبرنگاران و مقام‌های خارجی نسبت به ایران پس از جنگ اشاره کرد و گفت این تغییر را در گفت‌وگوهای خود به‌وضوح مشاهده کرده است: «از آن رشادت مردم، از آن مقاومت مردم ایران خیلی صحبت می‌کنند.» محمدی همچنین از تغییر نگاه برخی خبرنگاران خارجی نسبت به تقابل ایران و اسرائیل خبر داد و تأکید کرد: «دیدگاه‌ها عوض شده و نظرات تغییر کرده است.»
در بخش بعدی، محمدرضا مرادی، دبیر بین‌الملل خبرگزاری مهر، مهم‌ترین ضعف رسانه‌های ایران در حوزه بین‌الملل را قطع ارتباط مؤثر با مخاطب خارجی و نبود خبرنگار بین‌المللِ حرفه‌ای و میدانی دانست. او با اشاره به تجربه خود در سفر روسیه گفت خبرنگاران خارجی، حتی در موضوعات مهمی مانند شهید سلیمانی، شناخت بسیار محدودی از ایران دارند و تأکید کرد: «ما در عرصه بین‌الملل معمولاً باید این عبارت را خیلی رسا بگوییم: صدایی نداریم.» او وضعیت روایت‌سازی ایران در خارج را نیز با بیانی طنزگونه چنین توصیف کرد: «کار کردن در حوزه بین‌الملل و رسانه‌های خارجی مثل آواز خواندن زیر دوش حمام است؛ ما فقط خودمان می‌خوانیم و خودمان از صدای خودمان خوشمان می‌آید.»
مرادی با اشاره به تغییر نگاه بخشی از افکار عمومی جهان پس از جنگ، بر ضرورت استفاده از این ظرفیت تأکید کرد و پیشنهاد داد پیش از بحران‌ها، اتاق فکری برای روایت‌سازی بین‌المللی شکل گیرد تا محتوای لازم را برای رسانه‌های مختلف و به زبان‌های گوناگون آماده کند. او همچنین گفت: «رسانه‌های مختلف ایران در حوزه زبان‌های خارجی صرفاً ویترین هستند» و برای اثرگذاری واقعی، نیازمند حمایت مالی، نیروی انسانی و امکانات بیشتری هستند.
پس از او، علی حیدری، خبرنگار حوزه ترکیه خبرگزاری تسنیم، با تمرکز بر تجربه خود در پوشش تحولات ترکیه، مهم‌ترین تغییر پس از جنگ را افزایش توجه رسانه‌ها و تحلیلگران ترکیه به ایران و شکل‌گیری شناخت مستقیم‌تر از جامعه ایرانی دانست. به گفته او، پیش از جنگ، بخش مهمی از تحلیل‌های رسانه‌ای ترکیه بر شناختی محدود و عمدتا مبتنی بر روایت ایرانیان خارج از کشور استوار بود، اما پس از جنگ، حضور خبرنگاران و تحلیلگران ترک در ایران افزایش یافت. او درباره این تغییر گفت: «جنگ یکی از محاسنی که داشت این بود که توجه‌ها به سمت ایران جلب شد.»
حیدری خاطره پیش‌بینی رسانه‌ها و نهادهای ترکیه درباره موج مهاجرت ایرانیان در صورت حمله آمریکا را نیز روایت کرد؛ پیش‌بینی‌ای که با بازگشت برخی ایرانیان خارج از کشور به ایران در جریان جنگ، عملا معکوس شد. به گفته حیدری، شناخت مستقیم خبرنگاران ترک از جامعه ایران موجب تغییر تصویر آنها شد و «احترام آنها نسبت به ایرانی‌ها خیلی بیشتر شد»؛ تغییری که بیش از آنکه محصول روایت‌سازی رسانه‌های ایران باشد، حاصل مواجهه مستقیم رسانه‌های خارجی با واقعیت جامعه ایران بود.
سپس، رضا هادی‌زاده، دبیر سرویس سیاسی و بین‌الملل روزنامه جام‌جم، با اشاره به تجربه میزبانی از خبرنگاران خارجی در تهران پس از جنگ ۱۲روزه، بر فاصله میان تصویر ارائه‌شده از ایران در رسانه‌های خارجی و واقعیت میدانی تأکید کرد. به گفته او، خبرنگاران خارجی در تهران به دنبال ویرانی گسترده‌ای بودند، اما در بسیاری از نقاط با جریان عادی زندگی مردم مواجه شدند و برای یافتن آثار حملات حتی «باید دنبالش می‌گشتیم». او حضور خبرنگاران خارجی در ایران را خود به‌تنهایی فرصتی برای انتقال واقعیت دانست و گفت: «صرف حضور رسانه‌های خارجی توی ایران و خبرنگاران خارجی خودش منبع خوبی بود برای اینکه ثابت کند تصویر واقعی ایران در دوران جنگ چگونه است.»
هادی‌زاده همچنین ضعف اصلی رسانه‌های ایران را در انتقال روایت ایران به خارج از کشور دانست و گفت: «در حوزه انتقال خبر و روایت ایران به خارج از کشور واقعا ضعف جدی داریم.» او این مسئله را ناشی از ضعف ارتباط ساختاری با رسانه‌های خارجی و اجرایی‌نشدن تفاهم‌نامه‌های همکاری دانست و دو راهکار «تربیت خبرنگار حرفه‌ای حوزه بین‌الملل» و «افزایش ارتباط و همکاری‌های رسانه‌ای» را پیشنهاد کرد.
پس از او، زهرا اصغری، خبرنگار و مدیر سیاست خارجی خبرگزاری ایسنا، با اشاره به تجربه دو دهه فعالیت در حوزه سیاست خارجی، مهم‌ترین ضعف رسانه‌ای ایران را نبود اعتماد و میدان کافی برای رسانه‌های داخلی دانست. او با اشاره به نقش رسانه‌های آمریکایی در انعکاس برخی ابعاد جنگ به طعنه گفت: «ما شناخت جنگ ایران و شناخت تبعات و خسارت‌ها و جنایت‌هایی که آمریکا انجام داد رو مدیون خود آمریکایی‌ها هستیم!» به گفته او، گزارش‌های رسانه‌هایی مانند نیویورک‌تایمز درباره حوادث میناب و لامرد نشان داد که رسانه‌های ایرانی، با وجود ظرفیت بالا، هنوز امکان کافی برای تولید و انتشار گزارش‌های اثرگذار ندارند. او تأکید کرد: «خیلی بد است که فقط در کمیت بمانیم و در کیفیت پیشرفت نکنیم.»
اصغری همچنین بر ضرورت ایجاد پروتکل مشخص برای فعالیت خبرنگاران در شرایط جنگی تأکید کرد و نبود هماهنگی میان نهادهای مختلف را از موانع جدی دانست. او تاکید کرد که «ما باید پروتکل داشته باشیم» و خواستار مشخص‌شدن متولی هماهنگی میان رسانه‌ها، نهادهای امنیتی، نظامی و خدماتی شد. از نظر او، راهکار اصلی در نهایت «اعتماد به یکدیگر» است؛ زیرا روایت‌های رسانه‌های مختلف در کنار یکدیگر تصویر کامل‌تری از کشور می‌سازند.
در بخش بعدی، عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران با اشاره به تجربه جنگ ۱۲روزه، یکی از مشکلات جدی را نبود هماهنگی میان نهادهای مسئول و حتی محدودیت دسترسی نیروهای شهرداری به صحنه حوادث دانست. او تأکید کرد که در فاصله کوتاهی پس از حادثه، معمولا موانع برای حضور رسانه‌ها و حتی نیروهای خدمات شهری بسیار زیاد و جدی‌است و حتی نیروهای شهرداری هم‌تجربیات مشابهی از محدودیت‌های حضور در صحنه داشته‌اند. با این همه ظرفیت‌های بیشتری برای همکاری میان رسانه‌ها و نهادهای شهری وجود دارد که می‌توان تا حد ممکن از آنها در حل این دست مسائل استفاده کرد.
سخنگوی شهرداری تهران همچنین جنگ را فرصتی برای بازتعریف تصویر بین‌المللی تهران دانست و گفت: «بدون شک برندینگ شهری و برندینگ بین‌المللی شهر تهران قبل و بعد از این دو جنگ متفاوت خواهد بود چنان که بخشی از آن را هم تجربه و لمس کردیم.» او به تجربه میزبانی از خبرنگاران خارجی و اقداماتی مانند غربالگری روان‌شناختی خانواده‌های آسیب‌دیده در هتل‌ها اشاره کرد و گفت چنین ظرفیت‌هایی می‌تواند با همکاری رسانه‌ها به جهان معرفی شود. به گفته او، جنگ موجب شد «تازه این عنوان شناخته شده» و اکنون ظرفیت ارتباطی تازه‌ای برای تقویت برند تهران در عرصه بین‌المللی شکل گرفته است.
سپس نشست با ادامه گفت‌وگو با خبرنگاران دنبال شد.
علیرضا حجتی، دبیر بین‌الملل روزنامه ایران با تأکید بر اینکه مسئله بین‌الملل در ساختار رسانه‌ای و تصمیم‌گیری کشور هنوز جایگاه متناسبی ندارد، گفت ضعف در تربیت خبرنگار بین‌الملل را باید از ریشه‌های ساختاری آن بررسی کرد. او با اشاره به تجربه جنگ ۱۲روزه و فعالیت خبرنگاران در شرایطی که هم‌زمان با حملات، مشغول تحلیل سیاسی و رسانه‌ای جنگ بودند، این تجربه را از نظر تاریخی کم‌سابقه دانست. به گفته او، «حوزه روابط بین‌الملل در کشور ما خیلی مهجور است انگار که اصلاً هیچ‌کس ان را نمی‌خواهد.»
حجتی همچنین تأکید کرد که نمی‌توان از خبرنگار انتظار توسعه تخصصی داشت، در حالی که مسائل اولیه معیشتی و حرفه‌ای او حل نشده است. او کمبود روایت مستقل از پیروزی ایران در جنگ را نمونه‌ای از این خلأ دانست و گفت: «ما حداقل روایت پیروزی ایران را در رسانه‌های خودمان کمتر داشتیم و متاسفانه اول رسانه‌های غربی تولیدش کردند.» از نظر او، تقویت حوزه بین‌الملل نیازمند تغییر نگاه حاکمیت به رسانه و روابط بین‌الملل است؛ حوزه‌ای که به اعتقاد وی «فراتر از مسائل اقتصادی است» و باید در فرآیند تصمیم‌سازی کشور جایگاه جدی‌تری پیدا کند.
سپس هدی یعقوبی، فعال رسانه‌ای حوزه بین‌الملل و مجری آن‌نیوز، تجربه خود در روایت ایران برای مخاطبان انگلیسی‌زبان را حاصل دغدغه شخصی و تجربه زندگی در آمریکای شمالی دانست و گفت پس از بازگشت به ایران، به‌ویژه در جریان «زن، زندگی، آزادی» و سپس جنگ غزه، به‌صورت مستقل وارد این حوزه شد. او با اشاره به فعالیت خود برای انتقال روایت فلسطینی‌ها به انگلیسی، گفت مخاطبان خارجی به‌تدریج با روایت متفاوتی از ایران و منطقه مواجه شدند و در جریان تحولات پس از وعده‌های صادق، نگاه بخشی از آنها تغییر کرد. به اعتقاد او، «ما تاحدود زیادی دستمان خالی است» و در جریان جنگ ۱۲روزه که مخاطبان خارجی به‌شدت «تشنه اطلاعات بودند» سازوکاری برای ارتباط و اثرگذاری نداشتیم.
او ضعف اصلی را نبود شبکه ارتباطی میان روایتگران داخل ایران و فعالان مستقل بین‌المللی دانست و تأکید کرد: «این حلقه و این شبکه بین راویان ایران و روایتگران مستقل بین‌الملل بسیار کم و ضعیف است.» یعقوبی پیشنهاد کرد با ایجاد پنل‌های هم‌افزایی و شبکه ارتباطی با کارشناسان و فعالان رسانه‌ای خارج از کشور، روایت ایران مستقیما به مخاطبان خارجی برسد؛ زیرا روایت رسانه‌های خارجی لزوما خالص نیست و «قصد و نیت خودشان را در روایتشان بازتاب می‌دهند».
انتهای پیام/
نظر شما