مالکان بافت‌های فرسوده امسال را سال نوسازی قرار دهند

مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران در گفتگو با روزنامه همشهری به تشریح آخرین وضعیت نوسازی در پایتخت و برنامه‌های حمایتی شهرداری و دولت از ساکنان بافت‌های فرسوده پرداخت.

به گزارش  شهر و به نقل از اداره ارتباطات و امور بین الملل سازمان نوسازی شهر تهران، شهر زیست‌پذیر، شهری مناسب برای زندگی و کار است و همه شهروندان در آن به‌صورت برابر به امکانات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی دسترسی دارند. در این میان، انواع آلودگی، ترافیک، کمبود وسایل حمل‌ونقل عمومی و فقر فضای سبز از عوامل مختل‌کننده زیست‌پذیری یک شهر محسوب می‌شوند. بافت‌های فرسوده و ناکارآمد همواره از چالش‌های بزرگ کلانشهرها محسوب می‌شوند که شاخص‌های زیست‌پذیری در آنها در سطح پایینی قرار دارد و زندگی سالم در این مناطق جریان ندارد. این بافت‌ها با وجود مشکلات کالبدی، اجتماعی و امنیتی به توسعه پایدار شهری آسیب جدی وارد می‌کنند. بر این‌ اساس، در راستای بهبود کیفیت محیط زندگی و رفع ناهنجاری‌های رفتاری و روانی در بافت‌های فرسوده و دستیابی به توسعه پایدار شهری، احیای این بافت‌ها از اهداف مهم مدیریت شهری است. ۱۵درصد جمعیت پایتخت در بافت‌های فرسوده و در منازل ناایمن سکونت دارند که بیشتر، مناطق ۷تا ۲۰ را شامل می‌شود. این در حالی است که دسترسی به مسکن مناسب از مهم‌ترین شاخص‌های زیست‌پذیری یک شهر است. رویکرد شهرداری تهران برای افزایش سرعت نوسازی در بافت‌های فرسوده پایتخت، بازآفرینی محله‌ها از سوی ساکنان است. به ‌همین‌ منظور سازمان نوسازی شهرداری اقدام به راه‌اندازی ۶۰دفتر خدمات نوسازی باعنوان دفاتر توسعه محله‌ای کرده است که ۱۸۰محله دارای بافت فرسوده را تحت پوشش خود دارند. به‌گفته مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران، در این دفاتر مجموعه‌ای از کارشناسان اجتماعی، معماری و شهرسازی و حقوقی خدمات مشاوره‌ای رایگان را به کسانی که قصد نوسازی و بازسازی خانه خود را دارند، ارائه می‌دهند. درباره آخرین وضعیت نوسازی در پایتخت و برنامه‌های حمایتی شهرداری و دولت از ساکنان بافت‌های فرسوده با کاوه حاجی‌علی‌اکبری گفت‌وگو کرده‌ایم.


از آخرین وضعیت نوسازی در تهران بگویید.
نوسازی مسکن در بافت‌های فرسوده پایتخت هم‌اکنون حدود ۵۰درصد است. البته در اواخر سال گذشته، مصوبه‌ای از شورای‌عالی معماری و شهرسازی به‌ ما ابلاغ شد که طبق آن، ۸۰۰هکتار به محدوده بافت‌های فرسوده تهران الحاق شد که درصد نوسازی در آن اراضی پایین‌تر است، اما در محدوده ۳۲۶۸هکتاری پیشین، حدود ۵۰درصد نوسازی مسکن داشته‌ایم.

 

به‌نظر شما، نوسازی و بازسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد چقدر در زیست‌پذیری شهر تهران مؤثر است؟
نوسازی مخصوصاً در بافت‌های فرسوده و ناکارآمد ارتباط مستقیمی با زیست‌پذیری و تاب‌آوری شهر دارد. بخشی از موضوع تاب‌آوری به پیش‌بینی و پیشگیری از آسیب‌های ناشی از مخاطرات طبیعی در شهر مربوط می‌شود. درواقع، از آنجا که بافت‌های فرسوده تراکمی از املاک کم‌دوام درمقابل مخاطرات طبیعی به‌ویژه زلزله هستند، از اهداف اصلی نوسازی و بازسازی در این مناطق، افزایش مقاوم‌سازی و کاهش آسیب‌های انسانی و مادی ناشی از بروز مخاطرات طبیعی است. از طرف دیگر، عیان است که محلات دارای بافت فرسوده از نظر زیست‌پذیری و کیفیت زندگی، سطح پایین‌تری نسبت به محلات متعارف و استانداردهای شهری دارند؛ برای مثال، تراکم جمعیت در این محلات سه‌برابر متوسط سطح شهر است اما سرانه خدمات در آنها یک‌چهارم میانگین شهری است. بنا به این دلایل، ما تا آنجا که بتوانیم سعی می‌کنیم با ابزارهای مختلف ازجمله مشوق‌های مالی و ضابطه‌ای که دولت و شهرداری پیش‌بینی کرده‌اند و مهم‌تر از آن، از طریق اقدامات اجتماعی شامل گسترش دفاتر توسعه محله‌ای با ارتباط مستقیم و مستمر با مردم، آنها را در جهت نوسازی و بازسازی املاکشان تشویق کنیم. هم‌اکنون اگر کسی قصد نوسازی و بازسازی منزل خود را دارد، فقط کافی است که محله خود را شناسایی کند و با مراجعه به دفتر توسعه‌ محله خود از کارشناسان مختلف به‌صورت رایگان مشاوره‌های لازم را دریافت کند.

 

مشوق‌های مالی دولت و شهرداری به مالکان مستقر در بافت‌های فرسوده به چه صورت است؟ به‌نظر شما، با توجه به هزینه‌های بالای ساخت‌وساز، سیاست‌های تشویقی، مشارکت مردم را جلب می‌کند؟ 
۵۰درصد نوسازی در بافت‌های فرسوده به‌دست خود مردم انجام شده است و شهرداری تهران در این زمینه مداخله مستقیم ندارد! معمولاً مردم از طریق تجمیع پلاک‌ یا مشارکت با سرمایه‌گذار بخش خصوصی اقدام به نوسازی می‌کنند. کارهایی که شهرداری انجام می‌دهد، از جنس کارهای پشتیبانی است؛ علاوه‌بر خدمات مشاوره‌ای، تخفیف صددرصد و به‌عبارت‌دیگر، صدور رایگان مجوز ساخت یا صدور مجوز ساخت یک طبقه اضافه و نیز تسهیلات بانکی که توسط دولت تأمین می‌شود، ازجمله حمایت‌های تشویقی است. البته در برخی محله‌ها موانعی مانند مسئله مالکیت و املاک بدون سند ثبتی مانع نوسازی می‌شوند و مالکان نمی‌توانند اجازه ساخت یک طبقه بیشتر را بگیرند. از موانع بزرگ دیگر، مشکلات اقتصادی بخش ساخت‌وساز شامل گرانی مصالح و نیروی کار است. از آنجا که حاشیه سود نوسازی در بافت‌های فرسوده نسبت به بخش‌های دیگر شهر پایین‌تر است، افزایش هزینه ساخت، نوسازی در این بافت‌ها را بیشتر دچار رکود می‌کند. به همین دلیل نوع حمایت و پشتیبانی‌هایی که پیش‌بینی می‌شود باید با وضعیت موجود تناسب داشته باشد تا مردم به نوسازی خانه‌های خود ترغیب شوند.

 

خب به‌نظرتان حمایت‌های شهرداری و دولت با وضعیت موجود در بازار ساخت‌وساز تناسب دارد؟
تقریباً در ۳سال گذشته سالانه ۵۰۰میلیارد تومان از طرف شهرداری تهران برای تأمین خدماتی مانند فضای سبز و فضاهای شهری، پارکینگ‌های محله‌ای و خدمات درمانی و ورزشی اختصاص پیدا کرده تا پروژه‌های نوسازی در محلات بافت‌های فرسوده انجام شوند. اقدامات حمایتی دولت نیز در حوزه پرداخت تسهیلات است که ۲نوع تسهیلات را شامل می‌شود: تسهیلات اسکان موقت و تسهیلات مشارکت مدنی که برای ساخت است. تسهیلات اسکان موقت، تسهیلات قرض‌الحسنه‌ای است که در طول دوره نوسازی در اختیار مردم قرار می‌گیرد، اما چون شرایط دریافتش سخت است، بخش عمده‌ای از مردم نمی‌توانند از آن استفاده کنند! درباره تسهیلات ساخت، هم‌اکنون به ازای هر واحد مسکونی، ۵۰میلیون تومان با بهره ۹درصد و ۵۰میلیون تومان با بهره ۱۸درصد به متقاضیان پرداخت می‌شود. اگر سازنده، انبوه‌ساز باشد این تسهیلات تا ۲۰۰میلیون تومان و اگر انبوه‌سازی باشد که از فناوری‌های نوین در ساخت استفاده می‌کند، ۲۵۰میلیون است. خوشبختانه اخیراً خبری اعلام شد که به‌زودی تسهیلات نوسازی در بافت فرسوده تا ۳۰۰میلیون تومان افزایش می‌یابد که می‌تواند کمک مؤثری برای ترغیب سازندگان حرفه‌ای باشد.

 

برآوردتان از وضعیت نوسازی در بافت‌های فرسوده در سال‌جاری چیست؟
با وجود اضافه‌شدن ۸۰۰هکتار از محدوده‌هایی که در گذشته از بافت‌های فرسوده جا مانده بود، امیدواریم با افزایش تسهیلات بانکی شاهد افزایش نوسازی مسکن در این بافت‌ها نسبت به ۲سال گذشته باشیم. اما واقعیتی که باید مدنظر داشت این است که میزان عقب‌ماندگی در خدمات پشتیبانی سکونت در این محلات بسیار زیاد است و شهرداری تهران به‌تنهایی نمی‌تواند تمام منابع را تأمین کند. همانطور که در قوانین و مصوبات بالادستی آمده است، برای تأمین خدمات روبنایی و زیربنایی، شهرداری‌ها موظفند که ۳۰درصد منابع را تأمین کنند و ۷۰درصد دیگر بر عهده دولت است. اگر بخواهیم یک درخواست از دولت داشته باشیم آن است که همان سهم خودش را پرداخت کند. در این‌صورت به نتیجه مطلوب خواهیم رسید. درخواست دیگر را از مردم داریم. طبق ابلاغ شورای‌عالی معماری و شهرسازی، در پایان سال ۱۴۰۰ محدوده‌هایی که ۵۰درصد از آنها نوسازی شده است از بافت فرسوده مصوب تهران خارج می‌شوند و مالکان این محدوده‌ها از سال آینده دیگر نمی‌توانند از مشوق‌های نوسازی مخصوص بافت‌های فرسوده استفاده کنند. برای همین از ساکنان بافت‌های فرسوده دعوت می‌کنیم که امسال را سال ویژه‌ای تلقی کنند و اگر تاکنون اقدام به نوسازی نکردند، حتماً برای دریافت پروانه و شروع عملیات نوسازی اقدام کنند.

۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ - ۱۴:۴۳
کد خبر: 10386

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 6 + 4 =