به گزارش خبرنگار شهر، صبح که آغاز می‌شود، در گوشه‌وکنار شهر، خودروهایی مسیر خانه تا مدرسه را طی می‌کنند؛ اما برای برخی از دانش‌آموزان، این مسیر صرفاً یک رفت‌وآمد روزانه نیست. مسیری است که باید با دقت، صبوری، شناخت و اطمینان طی شود؛ مسیری که یک سوی آن خانواده‌هایی ایستاده‌اند که عزیزترین دارایی زندگی‌شان را به راننده می‌سپارند و سوی دیگر آن رانندگانی که مسئولیتی فراتر از جابه‌جایی مسافر بر دوش دارند.
بازدید میدانی امروز از خدمات ناوگان تاکسیرانی به دانش‌آموزان مدارس استثنایی، فرصتی بود تا از نزدیک، همراه با یکی از خودروهای سرویس، مسیر خانه تا مدرسه و بازگشت دانش‌آموزان به خانه را دنبال کنیم؛ فرصتی برای شنیدن روایت خانواده‌ها، رانندگان و مدیرانی که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت، اهمیت این خدمات را تجربه کرده‌اند.
سرویس مدارس استثنایی، برخلاف سرویس‌های معمول، صرفاً به رساندن دانش‌آموز از مبدأ به مقصد خلاصه نمی‌شود. اینجا هر دانش‌آموز شرایط خاص خود را دارد؛ یکی امکان برقراری ارتباط کلامی ندارد، دیگری با محدودیت‌های حرکتی روبه‌روست و برخی نیز برای سوار و پیاده شدن به همراهی و مراقبت بیشتری نیاز دارند. به همین دلیل، انتخاب راننده، کیفیت خودرو، آموزش و نظارت بر عملکرد ناوگان، اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند.
اعتماد خانواده‌ها؛ حاصل چهار سال تجربه
مهسا عامریان، رئیس انجمن مدرسه پیامبر اعظم، مدرسه ویژه دانش‌آموزان طیف اتیسم، از زاویه یک مادر و در عین حال نماینده خانواده‌ها به این موضوع نگاه می‌کند. او که ۱۹ سال است با شرایط فرزند دارای اتیسم خود زندگی می‌کند و ۱۳ سال از حضور فرزندش در مدرسه می‌گذرد، به‌خوبی با دغدغه‌های خانواده‌هایی آشناست که هر روز فرزندشان را برای رفتن به مدرسه به سرویس می‌سپارند.
چهار سالی است که مسئولیت سرویس‌دهی به دانش‌آموزان این مدرسه بر عهده تاکسیرانی و شرکت خودرو سرویس شهر قرار گرفته؛ تجربه‌ای که از نگاه عامریان با رضایت همراه بوده است. او قدردان حمایت شورای شهر در تأمین و تخصیص اعتبار این خدمات است و معتقد است آنچه در این سال‌ها اتفاق افتاده، فراتر از تأمین وسیله نقلیه بوده است.
در نگاه او، یکی از مهم‌ترین نقاط قوت این مجموعه، آموزش رانندگان و نظارت دقیق بر صلاحیت آن‌هاست. بررسی مدارک خودرو، مالکیت وسیله نقلیه، دریافت وکالت‌نامه در موارد لازم، کنترل بیمه‌نامه و بررسی شرایط رانندگان، مجموعه‌ای از اقداماتی است که به گفته او با حساسیت دنبال می‌شود. حتی اضافه شدن معاینات سلامت شغلی به مدارک مورد نیاز رانندگان در سال جاری، نشانه‌ای از جدی‌تر شدن روند نظارت بر این خدمات است.
اما اهمیت این نظارت‌ها زمانی بیشتر روشن می‌شود که بدانیم برخی از دانش‌آموزان طیف اوتیسم، به‌ویژه کودکان خردسال، امکان برقراری ارتباط کلامی ندارند. گاهی دانش‌آموز نزدیک به ۵۰ دقیقه در مسیر خانه تا مدرسه و در کنار راننده است؛ مسیری که خانواده باید با اطمینان خاطر آن را به سرویس بسپارد.
پراکندگی محل سکونت دانش‌آموزان در تهران نیز این مسئولیت را دشوارتر کرده است. افزایش تعداد دانش‌آموزان طیف اوتیسم و ضرورت فعالیت مدارس در دو شیفت، باعث شده سرویس‌ها از نقاط مختلف شهر برای جابه‌جایی دانش‌آموزان برنامه‌ریزی کنند. در چنین شرایطی، مسیر بازگشت که گاهی تا ساعت پنج و پنج‌ونیم عصر به طول می‌انجامد و در فصل زمستان با تاریکی هوا همراه است، اهمیت امنیت و اعتماد را دوچندان می‌کند.
برای عامریان، اطمینان خانواده‌ها از اینکه شهرداری و شورای شهر در این فرآیند نقش حمایتی و نظارتی دارند، یک پشتوانه مهم است؛ به‌ویژه برای والدینی که فرزندشان حتی قادر نیست اتفاقات مسیر را برای آن‌ها بازگو کند.
او در کنار خدمات مربوط به دانش‌آموزان، از توجه به رانندگان نیز رضایت دارد. پرداخت عیدی و هدایای مناسبتی مانند یلدایی نیز اگرچه از نظر مالی رقم بزرگی نیست، اما برای رانندگان معنای دیگری دارد؛ اینکه زحماتشان دیده می‌شود و جایگاه متفاوتی در این چرخه خدماتی دارند.
راننده‌ای که فقط مسیر را طی نمی‌کند
برای امیر وزیری، یکی از رانندگان سرویس مدارس استثنایی، این کار تنها یک شغل و راهی برای کسب درآمد نیست. مسئولیت او از لحظه رسیدن به درب منزل دانش‌آموز آغاز می‌شود؛ کمک به سوار شدن، توجه به شرایط جسمی و روحی کودک، همراهی در طول مسیر و اطمینان از پیاده شدن ایمن او، بخش‌های جدانشدنی این کار هستند.
در صحبت‌هایش بیش از آنکه از مسیر و مسافت بگوید، از خود بچه‌ها حرف می‌زند؛ از مهربانی و معصومیتشان و از احساسی که به‌مرور میان راننده و دانش‌آموز شکل می‌گیرد.
وزیری معتقد است این دانش‌آموزان به همراهی بیشتری نیاز دارند و نمی‌توان با آن‌ها مانند مسافران عادی برخورد کرد. به تعبیر او، بچه‌ها مثل فرزندان خود رانندگان هستند و همین حس مسئولیت باعث می‌شود هر روز با دقت و حوصله بیشتری برای جابه‌جایی آن‌ها وقت بگذارند.
او از حمایت‌های شهرداری در فراهم کردن امکانات سرویس‌دهی قدردانی می‌کند، اما امیدوار است در آینده امکانات رفاهی و حمایتی بیشتری برای این دانش‌آموزان در نظر گرفته شود؛ چراکه به باور او، نیاز این کودکان به حمایت، بسیار بیشتر از آن چیزی است که در نگاه اول به نظر می‌رسد.
از دغدغه همیشگی مدارس تا خدماتی منسجم‌تر
در سوی دیگر این مسیر، مدیران مدارس قرار دارند؛ افرادی که سال‌ها با دشواری‌های تأمین سرویس و هماهنگی رفت‌وآمد دانش‌آموزان دارای معلولیت روبه‌رو بوده‌اند.
محمودزاده، مدیر مدرسه سروش، که حدود ۱۴ سال سابقه مدیریت دارد، سرویس مدارس را همواره یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های مدارس استثنایی می‌داند؛ دغدغه‌ای که برای مدارس ویژه دانش‌آموزان دارای معلولیت جسمی و حرکتی، ابعاد پیچیده‌تری پیدا می‌کند.
برخی دانش‌آموزان این مدارس حتی امکان استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی را ندارند. محدودیت در حرکت دادن پاها، ناتوانی در خم کردن زانوها یا نداشتن تعادل هنگام نشستن، شرایطی ایجاد می‌کند که جابه‌جایی آن‌ها نیازمند خودروی اختصاصی و گاهی حضور مادر یا همراه در کنار دانش‌آموز است.
از نگاه محمودزاده، طی سه تا چهار سال اخیر، با ورود شهرداری، شورای شهر و شرکت خودرو سرویس شهر، روند خدمات‌رسانی تغییر محسوسی داشته است. یکی از مهم‌ترین اتفاقات، جدا شدن مسئولیت مالی و اجرایی سرویس از دوش مدرسه بوده؛ موضوعی که پیش از این بخش قابل توجهی از وقت و انرژی مدیران را به خود اختصاص می‌داد.
استفاده از خودروهای سواری به‌جای تجمیع تعداد زیادی دانش‌آموز در یک اتوبوس یا ون نیز از جمله تغییراتی است که به گفته او کیفیت خدمات را ارتقا داده است. در شرایطی که هر دانش‌آموز ممکن است نیاز متفاوتی داشته باشد، استفاده از خودروهای سواری امکان توجه بیشتر به وضعیت جسمی و شرایط اختصاصی هر کودک را فراهم می‌کند.
مدیر مدرسه سروش از نحوه پاسخگویی و پیگیری درخواست‌های مدارس نیز رضایت دارد و معتقد است در این سال‌ها، هر زمان مدرسه با مسئله‌ای روبه‌رو شده، مجموعه مسئولان سرویس برای رسیدگی و رفع مشکل همراه بوده‌اند.
با این حال، افزایش تعداد دانش‌آموزان و هزینه‌های نگهداری و تأمین خودرو، همچنان یکی از چالش‌های پیش روست. گاهی شرایط جسمی دانش‌آموز به‌گونه‌ای است که نمی‌توان دو کودک را در یک خودرو جای داد و حتی برای جابه‌جایی یک دانش‌آموز، حضور مادر یا همراه در خودرو ضرورت پیدا می‌کند. طبیعی است که چنین شرایطی به تعداد خودرو و اعتبار بیشتری نیاز دارد.
محمودزاده امیدوار است با افزایش حمایت‌های مالی، امکان توسعه ناوگان، استفاده از خودروهای باکیفیت‌تر و حفظ رضایت رانندگان فراهم شود تا مدارس نیز بتوانند با اطمینان بیشتری به برنامه‌های آموزشی خود بپردازند.
مقصدی فراتر از مدرسه
آنچه در این بازدید بیش از هر چیز به چشم می‌آید، نقش چندجانبه سرویس مدارس استثنایی است. این خدمات فقط وسیله‌ای برای رسیدن دانش‌آموز به کلاس درس نیست؛ بخشی از زنجیره حمایتی است که از خانه آغاز می‌شود و با حضور ایمن و منظم دانش‌آموز در مدرسه ادامه پیدا می‌کند.
برای خانواده‌ای که فرزندش امکان بازگو کردن اتفاقات مسیر را ندارد، اطمینان از صلاحیت راننده و نظارت بر عملکرد او ارزشی فراتر از یک خدمت حمل‌ونقلی دارد. برای راننده‌ای که هر روز با صبوری به استقبال این کودکان می‌رود، مسئولیت‌پذیری و همراهی بخشی از هویت شغلی‌اش شده و برای مدیر مدرسه، سرویس منظم و ایمن یعنی کاهش یکی از قدیمی‌ترین دغدغه‌های اداره مدرسه.
روایت خانواده‌ها، رانندگان و مدیران مدارس نشان می‌دهد که طی سال‌های اخیر گام‌های مؤثری در مسیر بهبود سرویس‌دهی به دانش‌آموزان استثنایی برداشته شده است؛ مسیری که با توجه به افزایش تعداد دانش‌آموزان و تنوع نیازهای آنان، همچنان به حمایت مستمر، تأمین اعتبار کافی و توسعه امکانات نیاز دارد.
در نهایت، اهمیت این خدمات را شاید بتوان در آرامش مادری دید که فرزندش را به سرویس می‌سپارد، در دقت راننده‌ای که برای سوار و پیاده کردن یک دانش‌آموز وقت می‌گذارد و در رضایت مدیری که پس از سال‌ها دغدغه، امروز بخشی از مسئولیت دشوار رفت‌وآمد دانش‌آموزانش را با اطمینان بیشتری دنبال می‌کند.
انتهای پیام/
نظر شما