به گزارش خبرگزاری شهر، مریم کمار ـ پژوهشگر مطالعات هنری طی یادداشتی درباره طرح تورم صفر نوشت: هنر پیش از آنکه در گالری‌ها و موزه‌ها دیده شود، در کیفیت زندگی جریان دارد؛ در آرامشی که به روزمرگی می‌بخشد، در نظمی که می‌آفریند و در امیدی که به آینده پیوند می‌زند. از این منظر، طرح «تورم صفر» شهرداری تهران را می‌توان تلاشی برای پیوند سیاست شهری با تجربه ملموس زندگی مردم دانست. تورم صفر؛ یک اثر مفهومی در مقیاس شهر است.
«صفر» در این نام، تنها یک عدد نیست؛ نشانه‌ای از ثبات، پیش‌بینی‌پذیری و میل به کاهش نگرانی‌های روزمره مردم است. وقتی قیمت برخی کالاهای اساسی برای مدتی مشخص تثبیت می‌شود و دسترسی به آن‌ها از مسیر بازارهای میوه و تره‌بار، فروشگاه‌های شهروند و بسترهای دیجیتال دنبال می‌شود، یک تصمیم اجرایی می‌تواند به تجربه‌ای انسانی‌تر از شهر تبدیل شود؛ تجربه‌ای که در آن، خرید روزانه اندکی قابل‌پیش‌بینی‌تر و فشار تصمیم‌های اقتصادی کمی سبک‌تر می‌شود.
اهمیت چنین طرحی فقط در اعداد و سازوکارهای اجرایی خلاصه نمی‌شود؛ ارزش آن در میزان اثرگذاری‌اش بر زندگی واقعی شهروندان است. همان‌طور که یک اثر هنری با ارتباطی که با مخاطب برقرار می‌کند معنا می‌یابد، یک سیاست شهری نیز زمانی موفق است که نتیجه‌اش در دسترس‌پذیری، تداوم عرضه، شفافیت قیمت‌ها و اعتماد عمومی دیده شود. شرایطی که تورم صفر اکنون فراهم کرده است. این طرح گامی عملی برای کاهش بخشی از نااطمینانی‌های روزمره و تقویت آرامش اقتصادی شهروندان است. تداوم عرضه، نظارت مؤثر و توجه به نیازهای شهروندان نیز ظرفیت آن را دارد که این برنامه اجرایی را به تجربه‌ای مثبت و ماندگار در زندگی شهری تبدیل کند.
شاید سیاست، آن‌گاه به اثر هنری نزدیک می‌شود که از سطح تصمیم فراتر برود و در زندگی مردم احساس شود؛ در آرامش یک خرید، در اطمینان از دسترسی و در امیدی کوچک اما واقعی به فردا. «تورم صفر» را می‌توان از همین زاویه دید؛ تلاشی برای آنکه شهر علاوه بر محل زندگی، فضایی برای تجربه ثبات، اعتماد و امید باشد. در زبان هنر، هر قاب چیزی را برجسته می‌کند و چیزی را بیرون می‌گذارد. قاب «تورم صفر» کالاهای اساسی و نیازهای روزمره شهروندان را در کانون توجه قرار می‌دهد و معیار ارزش آن، تغییری است که در تجربه واقعی مردم ایجاد می‌کند.
اگر هنر را تلاشی برای تغییر کیفیت تجربه انسان از جهان بدانیم، سیاست نیز می‌تواند در معنایی گسترده‌تر، واجد همین ظرفیت باشد. هنر با رنگ، صدا، واژه و فرم، امکان تازه‌ای برای دیدن و احساس‌کردن می‌آفریند؛ سیاست شهری نیز با تصمیم‌های خود می‌تواند شکل زندگی روزمره را تغییر دهد. تفاوت در ابزارهاست، نه لزوما در غایت: هر دو، در بهترین حالت، می‌کوشند جهان زیسته انسان را انسانی‌تر کنند. از این منظر، ایده «تورم صفر» را می‌توان فراتر از یک عنوان اقتصادی یا برنامه‌ی اجرایی بررسی کرد؛ به‌مثابه تلاشی برای بازگرداندن بخشی از پیش‌بینی‌پذیری به زندگی روزمره. در شهری که شهروندان هر روز با تصمیم‌های متعدد اقتصادی روبه‌رو هستند، کاهش نگرانی‌های مربوط به تأمین نیازهای اساسی می‌تواند معنایی فراتر از عدد و قیمت داشته باشد. ثبات، در اینجا، فقط ویژگی یک بازار نیست؛ کیفیتی در تجربه‌ی زندگی است.
هنر به ما یادآوری می‌کند که ارزش یک اثر صرفاً در نیت آفریننده یا زیبایی ایده‌ی اولیه خلاصه نمی‌شود؛ اثر باید در مواجهه با مخاطب، معنای خود را پیدا کند. سیاست نیز چنین است. یک برنامه‌ی شهری زمانی به تجربه‌ای موفق تبدیل می‌شود که شهروندان نتیجه آن را در زندگی خود لمس کنند؛ هنگامی که دسترسی آسان‌تر، قیمت‌های روشن‌تر، عرضه‌ی قابل‌اعتمادتر و احساس امنیت بیشتری در تصمیم‌های روزانه شکل بگیرد. در این معنا، شهروند نه تماشاگر سیاست بلکه مخاطب و معیار سنجش آن است. درست همین‌جاست که پیوند هنر و سیاست معنایی دقیق‌تر پیدا می‌کند: همان‌طور که یک ایده زیبا برای تبدیل‌شدن به اثری ماندگار به مهارت، ساختار و اجرای سنجیده نیاز دارد، یک سیاست امیدوارکننده نیز با انسجام و تداوم اجرایی می‌تواند به تجربه‌ای ماندگار تبدیل شود.
شاید بتوان گفت زیبایی در سیاست، نه در ظاهر تصمیم‌ها، بلکه در تناسب میان هدف و نتیجه پدیدار می‌شود؛ در پیوند میان تصمیم‌های شهری و تجربه‌ی واقعی مردم. اگر یک سیاست بتواند از اضطراب روزمره بکاهد، امکان برنامه‌ریزی را بیشتر کند و اعتماد به کارآمدی مدیریت شهری را تقویت کند، آن‌گاه از سطح یک اقدام اداری فراتر رفته و به بخشی از کیفیت زندگی جمعی تبدیل شده است.
«تورم صفر» از این منظر، بیش از آنکه صرفاً نام یک برنامه باشد، فرصتی برای اندیشیدن به نسبت میان اقتصاد، شهر و احساس انسان است. سیاست زمانی به اثر هنری نزدیک می‌شود که ایده در آن به تجربه، تصمیم به کیفیت زندگی و برنامه به معنایی ملموس برای شهروند تبدیل شود. اکنون هنر مدیریت شهری نیز همین است؛ ساختن شرایطی که در آن، امید نه فقط در کلمات، بلکه در جزئیات زندگی روزمره دیده و احساس شود.
انتهای پیام/
نظر شما