به گزارش خبرنگار شهر، نشست تخصصی «استطاعتپذیری شهروندان در تهران» با هدف واکاوی تداوم نقش و سیاستهای مدیریت شهری تهران ظهر امروز ـ سهشنبه بیستوششم آبانماه ۱۴۰۵ ـ با حضور عبدالمطهر محمدخانی سخنگوی شهرداری تهران، محمد صادق محمدیان، مدیر گروه کسب و کار و تنظیمگری معاونت اقتصادی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، قائم شریعتی معاون توسعه و هماهنگی امور پژوهشی مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران، علی اکبر تاج مزینانی دانشیار سیاست گذاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی و رئیس انجمن علمی رفاه اجتماعی ایران و حمیدرضا بهمن پور خالصی کارشناس گروه مطالعات سیاست پژوهی شهری برگزار شد.
عبدالمطهر محمدخانی در این نشست در تشریح زمینهها و اهداف شکلگیری رویکرد شهرداری تهران در مواجهه با شرایط اقتصادی و اجتماعی اظهار کرد: پیش از آغاز جنگ در ۲۳ خردادماه، از مدتها قبل موضوع احتمال وقوع جنگ و سایه آن بر کشور مطرح بود اما یک ماه پیش از آغاز جنگ، این برآورد در مجموعه شهرداری تهران به جمعبندی جدیتری رسید که احتمال وقوع جنگ وجود دارد.
سخنگوی شهرداری تهران با اشاره به اینکه کشور سالهاست با ابعاد مختلف جنگ ترکیبی مواجه است، تصریح کرد: ما با شرایطی مواجه هستیم که در آن ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و نظامی میتواند بر زندگی مردم تأثیر بگذارد و در مقاطع زمانی مختلف یکی از این ابعاد برجستهتر شود. حتی جنگ نظامی نیز در برخی مناطق کشور همچنان آثار و پیامدهای خود را دارد. شاید در تهران در حال حاضر احساس جنگ نظامی چندان ملموس نباشد اما در شهرهای جنوبی کشور طی روزها، هفتهها و ماههای اخیر، این شرایط همچنان وجود داشته است.
محمدخانی ادامه داد: ما با یک جنگ ترکیبی مواجه هستیم و در شهرداری تهران به این جمعبندی رسیدیم که در این شرایط، پایتخت نقشی بسیار محوری خواهد داشت و مدیریت شهری باید رسالت خود را ایفا کند. بر همین اساس برای خودمان این تکلیف را تعریف کردیم که شهرداری تهران باید به محور تابآوری اجتماعی پایتخت جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود.
وی با اشاره به نخستین جلسه مدیریت شهری پس از آغاز جنگ در صبح روز ۲۳ خردادماه گفت: تعبیر آقای دکتر زاکانی در آن جلسه بسیار کلیدی و راهبردی بود. ایشان گفتند: «ما در شهرداری تهران فعلاً قرار نیست اسلحه دست بگیریم اما باید هر کاری که میتوانیم انجام دهیم تا مردم این شهر بتوانند این جنگ را تاب بیاورند.»
سخنگوی شهرداری تهران خاطرنشان کرد: این جمله در واقع صورت نهایی و راهبرد اصلی همه فعالیتهای ما در طول یک سال و اندی گذشته بوده است. البته این رویکرد بر بستری از تجربیات و اقدامات چهار تا پنج سال گذشته استوار است. از نخستین روزی که وارد مجموعه مدیریت شهری شدیم، تلاشهای متعددی در حوزههای مختلف انجام دادیم تا بتوانیم نقشی فراتر از وظایف معمول و متعارف شهرداری ایفا کنیم، بخشی از عقبماندگیها را جبران کنیم و در شرایط خاص اقتصادی کشور به کمک دولت و مردم بیاییم.
توسعه شبکه میادین میوه و ترهبار؛ تجربه عملی حذف واسطهها و کاهش قیمتها
محمدخانی با اشاره به توسعه زیرساختهای توزیع کالا در شهر تهران بهعنوان یکی از زمینههای مهم افزایش تابآوری اقتصادی و اجتماعی شهروندان اظهار کرد: یکی از نمونههای این اقدامات، افزایش قابل توجه تعداد میادین میوه و ترهبار در سالهای اخیر است. ما طی پنج سال گذشته تعداد این میادین را به ۳۱۳ میدان رساندهایم.
وی افزود: یکی از راهبردهای اساسی در برنامه ابتدایی آقای دکتر زاکانی، موضوع حذف واسطهها بود. ما در میادین میوه و ترهبار بهصورت مصداقی و تجربی اثبات کردیم که با حذف واسطهها میتوان قیمت کالاها را کاهش داد.
سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: در تمام چهار تا پنج سال اخیر، گزارشهای آماری متعدد و تجربه زیسته شهروندان نشان میدهد که بسته به نوع کالا، قیمت محصولات در میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران بین ۵ تا ۵۰ درصد با قیمت همان محصولات در فروشگاههای سطح شهر تفاوت داشته است.
محمدخانی با بیان اینکه اقدامات فعلی شهرداری تهران بر پایه تجربیات و زیرساختهای شکلگرفته در سالهای گذشته انجام میشود، گفت: اینطور نبوده که یک روز صبح از خواب بیدار شویم و تصمیم بگیریم که برای مثال طرحی با عنوان تورم صفر اجرا کنیم. پیش از آن، زمینهها، ساختارها، سازماندهی و تجربیات چندسالهای وجود داشته که امروز امکان اجرای اقدامات گستردهتر را فراهم کرده است.
وی با اشاره به تجربه همکاری شهرداری تهران با وزارت جهاد کشاورزی در دولت شهید آیتالله رئیسی اظهار کرد: در اواخر دولت شهید رئیسی با همراهی وزارت جهاد کشاورزی توانستیم در فروشگاههای شهروند و میادین میوه و ترهبار، قیمت گوشت و برخی کالاهای اساسی را به میزان قابل توجهی کاهش دهیم. برای نمونه بهصورت رسمی اعلام کردیم که گوشت را با قیمتی حدود ۴۰ درصد پایینتر از فروشگاههای دیگر سطح شهر عرضه میکنیم. این اقدام را برای یک دوره چهار تا پنجماهه ادامه دادیم.

تجربه همکاری با دولت و ضرورت استمرار سیاستهای حمایتی
سخنگوی شهرداری تهران با اشاره به تجربه اجرای طرح عرضه کالا با قیمت پایینتر از بازار گفت: تجربیات حاصل از اجرای این برنامه در طراحی و اجرای اقدامات بعدی مدیریت شهری مورد استفاده قرار گرفت.
محمدخانی افزود: در سطح کلان دولت بهویژه شخص رئیسجمهور، معاون اول ایشان و برخی از وزرا، همراهیهای بسیار خوبی با اقدامات مدیریت شهری وجود داشته است.
وی بیان داشت: در کنار تجربیات موفق گذشته، مجموعه مدیریت شهری تلاش کرده است مسیر اقدامات حمایتی را با استفاده از تجربیات قبلی ادامه دهد.
تجربهاندوزی در حوزه مسکن و حمایت از خانواده و جوانی جمعیت
محمدخانی با اشاره به دیگر حوزههای فعالیت شهرداری تهران در راستای افزایش تابآوری اجتماعی گفت: در حوزه مشارکت در ساخت و تولید مسکن استطاعتپذیر، مسیرهای متعددی را طی چهار تا پنج سال گذشته آزمودهایم و امروز به مرحلهای از بلوغ رسیدهایم که میتوانیم مدلهای آزمودهشده را بهصورت عملیاتی اجرا کنیم.
وی ادامه داد: در طرح حمایتی مرتبط با مادران با عنوان «چشمروشنی» نیز همین مسیر را طی کردهایم و مدلهای مختلفی را مورد بررسی و آزمون قرار دادهایم. این اقدامات در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که وضعیت رشد جمعیت به مرحلهای بسیار نگرانکننده رسیده است.
محمدخانی تصریح کرد: ممکن است در تحلیل این شرایط به عواملی مانند تحریمهای اقتصادی، شرایط خاص کشور و رکود تورمی اشاره کنیم که همه این موارد نیز درست است، اما مدیریت شهری برای خود تکلیف و وظیفهای تعریف کرده که در چنین حوزههایی نیز باید وارد عمل شود و اقدامات مؤثر انجام دهد.
فشار تورمی بر کالاهای اساسی و ضرورت مداخله حمایتی
وی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و افزایش قیمت کالاهای اساسی گفت: مجموعه مدیریت شهری با یک منظومه برنامهای و مجموعهای از اقدامات بههمپیوسته تلاش کرده است تابآوری اجتماعی را حفظ کند. شرایط اقتصادی نیز شرایط ویژهای است. کافی است نرخ تورم نقطهبهنقطه در حوزه مواد غذایی را بررسی کنید تا مشخص شود با چه اعداد عجیب و قابل توجهی مواجه هستیم. طبیعتاً اثر این تورم بر دهکهای درآمدی پایینتر بسیار بیشتر است.
سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: برای نمونه در مقایسه ماهانه قیمت برخی کالاها و مواد غذایی در یک بازه یکماهه صرفاً در گروه حبوبات با حدود ۷ درصد افزایش قیمت مواجه بودهایم. برآوردهای کارشناسی نیز نشان میدهد که بهطور متوسط ممکن است این روند تا پایان سال ادامه پیدا کند؛ به این معنا که در هر ماه در مقایسه با ماه قبل با تورمی حداقل ۵ و حداکثر ۱۰ درصدی در کالاهای اساسی، مواد غذایی و اقلام اصلی سفره مردم مواجه باشیم.
تابآوری اجتماعی؛ مؤلفه تعیینکننده در شرایط جنگی
محمدخانی با تأکید بر ضرورت افزایش تابآوری اجتماعی در شرایط جنگی گفت: برداشت ما این است که شرایط جنگی و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن همچنان بر کشور تأثیرگذار است. در چنین شرایطی، میزان تابآوری مردم و توانایی جامعه برای مدیریت فشارهای اقتصادی و اجتماعی اهمیت ویژهای دارد.
وی ادامه داد: در شرایطی که مردم با فشارهای مختلف اقتصادی و اجتماعی مواجه هستند، وظیفه مجموعه مدیریت شهری این است که در بخشهای مختلف برای افزایش تابآوری مردم وارد عمل شود و با استفاده از ظرفیتهای موجود، زمینه کاهش فشارها بر شهروندان را فراهم کند.
سخنگوی شهرداری تهران خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، مدیریت شهری باید بتواند با مجموعهای از اقدامات در حوزههای خدمات شهری، تأمین کالاهای اساسی، حملونقل عمومی، اشتغال و حمایتهای اجتماعی، به افزایش توان مردم برای عبور از شرایط دشوار کمک کند.
رکوردشکنی تاریخی مترو تهران با اجرای سیاست حملونقل عمومی رایگان
وی در ادامه با اشاره به استقبال شهروندان از اقدامات مدیریت شهری در چارچوب راهبرد تابآوری اجتماعی گفت: در همین حوزهها، مشارکت و استقبال مردم نیز افزایش پیدا کرده است. برای نمونه یکی از تصمیمات مدیریت شهری، رایگان شدن بلیت مترو و اتوبوسهای تندرو بود. نتیجه این اقدام آن شد که در ماههای اخیر رکورد تاریخی جابهجایی مسافر در متروی تهران شکسته شد.
محمدخانی با اشاره به آمار ثبتشده در متروی پایتخت اظهار کرد: در روز ۲۴ این ماه، تعداد مسافران متروی تهران از مرز دو میلیون نفر عبور کرد و به دو میلیون و ۴۴ هزار مسافر رسید. این رقم در کل تاریخ متروی تهران بیسابقه بوده است؛ بهاستثنای مقطع مراسم بدرقه و تشییع رهبر شهید که در آن زمان نیز مترو بهصورت ۲۴ ساعته و بدون وقفه فعالیت میکرد.
وی افزود: میانگین تعداد مسافران مترو در سالهای گذشته حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در روز بود. این رقم در سالهای گذشته و در دوره اوج استفاده از مترو، پیش از کرونا ثبت شده بود و پس از آن نیز روند استفاده از مترو نتوانسته بود به آن سطح بازگردد. با این حال در ماههای اخیر شاهد ثبت رکورد تاریخی جدیدی در جابهجایی مسافران بودهایم.
افزایش ۵۰ تا ۷۰ درصدی مسافران اتوبوسهای تندرو
سخنگوی شهرداری تهران با اشاره به افزایش استفاده از اتوبوسهای تندرو نیز گفت: در حوزه اتوبوسهای تندرو هم برآوردهای ما نشان میدهد که میزان جابهجایی مسافر بین حداقل ۵۰ تا حداکثر ۷۰ درصد افزایش پیدا کرده است. البته در کنار این موضوع، افزایش ناوگان اتوبوسرانی را نیز دنبال کردهایم و این مسئله هم در بهبود خدمات و پاسخگویی به تقاضای شهروندان مؤثر بوده است.
محمدخانی همچنین به تأثیر سیاستهای حمایتی در فروشگاههای شهروند اشاره کرد و افزود: کاهش سود بازرگانی فروشگاههای شهروند نیز از دیگر اقداماتی بود که به افزایش استقبال مردم منجر شد. برآوردها نشان میدهد در پی این اقدام، تعداد مشتریان و مراجعهکنندگان به فروشگاههای شهروند حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش یافته است.
وی تأکید کرد: این آمارها نشان میدهد مسیری که در چارچوب راهبرد افزایش تابآوری اجتماعی دنبال کردهایم، در بخشهای مختلف با استقبال جدی مردم مواجه شده و این موضوع بیانگر آن است که هدفگذاری اولیه، هدفگذاری درستی بوده است.
صیانت از طرف عرضه؛ خط قرمز شهرداری در اجرای طرح تورم صفر
محمدخانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به پیامدهای احتمالی سیاستهای اقتصادی و حمایتی اظهار کرد: طبیعتاً هر طرح اقتصادی و اجتماعی ممکن است آسیبها و تبعاتی داشته باشد. بعید میدانم کسی در حوزه اقتصاد و جامعه مدعی باشد که میتواند یک طرح اصلاحی یا برنامهای برای شرایط بحرانی ارائه کند که هیچ آسیب و پیامد منفی نداشته باشد.
وی درباره طرح تورم صفر گفت: خط قرمز ما در اجرای طرح تورم صفر، مداخله در بخش عرضه و ایجاد اختلال در بازار داخلی بوده است. اساساً یکی از دلایلی که تصمیم گرفتیم برنج و گوشت را از طریق واردات تأمین کنیم و خرید خود را از بازار داخلی انجام ندهیم، همین مسئله بود. برآورد کارشناسی ما نشان میداد که خرید این دو کالای اساسی از بازار داخلی میتواند تنش جدی در طرف عرضه ایجاد کند؛ به همین دلیل به سمت واردات رفتیم.
سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: در برخی دیگر از کالاها، مداخله ما اساساً با هدف افزایش طرف عرضه انجام شد. به این معنا که تلاش کردیم ظرفیتهای تولیدی موجود را احیا کنیم و امکان عرضه بیشتر کالا را فراهم آوریم.
احیای خطوط تولید و بازگشت کارگران به چرخه تولید
محمدخانی با اشاره به تجربه مشارکت شهرداری در احیای خطوط تولید برخی کالاهای اساسی گفت: بهطور مشخص در دو قلم کالا از جمله رب و ماکارونی با مشارکت در تولید، خطوط تولید کارخانهها احیا شد. البته در موارد دیگری نیز اقدامات مشابهی انجام دادهایم.
وی افزود: برای مثال در یکی از کارخانههای تولید ماکارونی، سه خط تولید وجود داشت که یکی از خطوط برای ماهها تعطیل شده بود. زمانی که ما قرارداد بلندمدت با این مجموعه منعقد کردیم، آن خط تولید دوباره به چرخه فعالیت بازگشت، کارگران به محل کار خود برگشتند و تولید برای عرضه به بازار از سر گرفته شد.
سخنگوی شهرداری تهران با تأکید بر اهمیت استفاده از ظرفیتهای موجود برای تأمین کالاهای اساسی تصریح کرد: ما در این مسیر از یک شبکه بزرگ و کمنظیر در حوزه عرضه برخوردار بودیم؛ شبکهای متشکل از ۳۱۳ میدان میوه و ترهبار و ۵۵ فروشگاه شهروند. این شبکه عرضه در اختیار بسیاری از بخشهای دولتی نیز قرار ندارد و ما در شرایط ویژه کشور باید از ظرفیت آن برای کمک به مردم و همراهی با دولت استفاده میکردیم.
محمدخانی تأکید کرد: مجموعه اقدامات شهرداری تهران در حوزه تأمین و توزیع کالاهای اساسی، احیای ظرفیتهای تولیدی، حمایت از حملونقل عمومی و توسعه برنامههای اجتماعی، بر اساس همان راهبردی شکل گرفته که پیشتر به آن اشاره کردم؛ یعنی تبدیل شدن شهرداری تهران به محور تابآوری اجتماعی پایتخت. در این مسیر، ملاحظات کارشناسی و بهویژه جلوگیری از ایجاد اثرات تورمی و اختلال در طرف عرضه مورد توجه جدی قرار گرفته است. طرح تورم صفر نیز در همین چارچوب و با اتکا به زیرساختها، تجربیات و ظرفیتهای موجود طراحی و اجرا شده است.
پرداخت مستقیم حقوق کارگران پسماند و فضای سبز از سوی شهرداری تهران
سخنگوی شهرداری تهران در ادامه با اشاره به اقدامات مدیریت شهری برای بهبود وضعیت معیشتی و ارتقای شرایط شغلی کارگران حوزه خدمات شهری، پسماند و فضای سبز، از اصلاح ساختار پرداخت حقوق این نیروها و حذف واسطههای پیمانکاری در فرآیند پرداخت دستمزد خبر داد و گفت: از تابستان امسال، فرآیند جدید پرداخت حقوق این کارگران آغاز شده و اکنون تمامی کارگران حوزه پسماند و فضای سبز، حقوق خود را بهصورت مستقیم از شهرداری تهران دریافت میکنند.
محمدخانی با بیان اینکه کارگران حوزه پسماند و فضای سبز در گذشته در پایینترین سطوح هرم سازمانی شهرداری تهران قرار داشتند و از کمترین میزان درآمد برخوردار بودند، اظهار کرد: دو اتفاق مهم برای بهبود وضعیت این عزیزان رقم خورده است. نخستین اقدام، اصلاح فرآیند پرداخت حقوق و دستمزد این نیروهاست؛ بهگونهای که اکنون تمامی این کارگران مستقیماً از شهرداری تهران حقوق دریافت میکنند.
وی با اشاره به اصلاح قراردادهای پیمانکاری در این حوزه افزود: برای تحقق این موضوع، تمام قراردادهای پیمانکاری اصلاح شد. اکنون پیمانکار فهرست اسامی و کد ملی کارگران را ارائه میکند و شهرداری تهران بر اساس همین فهرست، حقوق و دستمزد افراد را بهصورت مستقیم به حساب آنان واریز میکند.
سخنگوی شهرداری تهران ادامه داد: در گذشته، منابع مالی ابتدا به پیمانکار پرداخت میشد و پس از آن، پیمانکار باید حقوق کارگران را واریز میکرد. در این میان مشخص نبود چه میزان از مبالغ تخصیصیافته، با چه محاسبه و سازوکاری به کارگران پرداخت میشود. با اصلاح این فرآیند، واسطهها از چرخه پرداخت حقوق حذف شدهاند و دستمزد کارگران بهصورت شفاف و مستقیم از خزانه شهرداری تهران پرداخت میشود.
محمدخانی با اشاره به افزایش چندباره حقوق کارگران این حوزه در دوره مدیریت شهری فعلی تصریح کرد: طی حدود پنج سال گذشته، فکر میکنم شش یا هفت مرتبه افزایش حقوق برای این عزیزان اعمال شده است. بهعنوان نمونه، دریافتی کارگران حوزه پسماند که در ابتدای این دوره حدود ۸ تا ۹ میلیون تومان بود، در آبانماه امسال به ۳۸ میلیون تومان رسیده است.
وی همچنین از تسری حمایتهای معیشتی شهرداری تهران به نیروهای خدمات شهری خبر داد و گفت: علاوه بر افزایش حقوق، بستههای معیشتی و اقدامات حمایتی و تأمینی که برای کارکنان شهرداری تهران در نظر گرفته میشود، برای این نیروهای خدماتی نیز پیشبینی و اجرا شده است.
انتهای پیام/
نظر شما