به گزارش خبرنگار شهر، در بعضی از محله‌های تهران، نوسازی فقط به معنای بالا رفتن یک ساختمان تازه نیست. قصه از کوچه‌هایی شروع می‌شود که سال‌ها با کمبود امکانات دست‌وپنجه نرم کرده‌اند، خانه‌هایی که صاحبانشان برای ساخت دوباره آنها با موانع حقوقی و مالی روبه‌رو بوده‌اند و محله‌هایی که در کنار نیاز به مسکن ایمن‌تر به فضای سبز، پارکینگ، خدمات درمانی و فضاهای فرهنگی هم احتیاج دارند.
اینجا همان نقطه‌ای است که بازآفرینی شهری می‌تواند معنایی فراتر از ساخت‌وساز پیدا کند. تلاشی برای آنکه زندگی در محله‌های قدیمی تهران هم ایمن‌تر شود و هم امکانات بیشتری در اختیار ساکنان قرار بگیرد. سازمان نوسازی شهر تهران نیز با تمرکز بر نوسازی بافت‌های فرسوده، ساماندهی محله‌های هدف، رفع موانع حقوقی و توسعه زیرساخت‌ها، مجموعه‌ای از طرح‌ها و پروژه‌ها را در مناطق مختلف پایتخت دنبال می‌کند.
علی‌اصغر کمالی‌زاده، مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران در تشریح رویکرد این سازمان بر اهمیت تسهیل نوسازی و توجه همزمان به بافت مسکونی و نیازهای عمومی محله‌ها تأکید دارد.
رویکردی که بر اساس آن قرار نیست نوسازی صرفاً به تعویض ساختمان‌های قدیمی با ساختمان‌های جدید محدود بماند بلکه باید زمینه شکل‌گیری محله‌هایی با خدمات مناسبتر و کیفیت زندگی بهتر را نیز فراهم کند.
نوسازی از یک پلاک فرسوده تا آینده یک بلوک
یکی از چالش‌های قدیمی نوسازی در تهران، پراکندگی مالکیت و دشواری نوسازی تک‌پلاک‌ها بوده است. مسئله‌ای که گاهی حتی با وجود تمایل مالکان، امکان شکل‌گیری یک پروژه منسجم را دشوار می‌کند. به همین دلیل نوسازی بلوک‌محور به‌عنوان یکی از محورهای اصلی فعالیت سازمان نوسازی دنبال می‌شود، رویکردی که به‌جای نگاه منفرد به هر ملک، مجموعه‌ای از پلاک‌های مجاور را در قالب طرحی هماهنگ بررسی می‌کند.
در محدوده‌های ناکارآمد کالبدی، ۶۲۶ هکتار در قالب ۲۱۱ طرح بلوک محور و شامل ۴۳ هزار و ۶۲۹ قطعه مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این رویکرد، فراهم کردن شرایط مناسبتر برای تجمیع، افزایش امکان مشارکت مالکان و پیشبینی هماهنگ تر معابر و خدمات مورد نیاز محله هاست.
در کنار این اقدامات، از سال ۱۴۰۰ تا پنج‌ماهه سال ۱۴۰۵، فرآیند تسهیلگری، احیا و نوسازی ۲۲ هزار و ۶۴۹ پلاک فرسوده در مناطق مختلف تهران دنبال شده است.
همچنین تهیه ۶۲ طرح موضعی و موضوعی در محدوده‌ای به وسعت حدود ۵ هزار و ۶۷۴ هکتار، ساماندهی ۲۲ محله الگو و پیگیری ۱۶ طرح بازسازی، بهسازی و بازگشایی معابر به طول تقریبی ۲۵ کیلومتر، بخشی از برنامه گسترده‌تر بازآفرینی شهری را تشکیل می‌دهد.
این اعداد در نهایت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که به زندگی روزمره مردم برگردیم، به خانه‌ای که امکان نوسازی پیدا می‌کند، کوچه‌ای که برای دسترسی بهتر ساماندهی می‌شود و محله‌ای که می‌تواند در کنار واحدهای مسکونی از خدمات عمومی بیشتری برخوردار شود.
وقتی سند مالکیت راه نوسازی را باز می‌کند
برای بسیاری از ساکنان بافت‌های قدیمی، مشکل فقط فرسودگی خانه نیست. سال‌ها سکونت در یک ملک به معنای برخورداری از سند رسمی و امکان استفاده آسان از ظرفیت‌های قانونی برای نوسازی نبوده است. همین موضوع می‌تواند مسیر دریافت مجوز، مشارکت در ساخت و بهره‌مندی از تسهیلات و مشوق‌ها را دشوار کند.
در همین راستا، سازمان نوسازی تهران پیگیری اجرای ماده ۹ قانون حمایت از احیا، بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده را با هدف تسهیل تعیین تکلیف مالکیت پلاک‌های فاقد سند دنبال کرده است. تهیه فرم‌ها و دفاتر ثبت تقاضا و آرای ادارات ثبت، همچنین تقبل هزینه حق‌الزحمه هیئت مربوط از جمله اقدامات انجام‌شده برای پیشبرد این فرآیند عنوان شده است.
بر اساس گزارش عملکرد سازمان در اسفند ۱۴۰۴ نخستین آرای مثبت در چارچوب این فرآیند صادر شد و آیین رونمایی از نخستین اسناد صادرشده نیز در ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ برگزار شد. تا پایان تیرماه همان سال، ۲۳۴ پرونده تشکیل و ۱۸ رأی مثبت صادر شده بود.
همچنین تا پایان مردادماه ۱۴۰۵ تشکیل ۳ هزار و ۹۴۱ پرونده املاک فاقد سند در حوزه‌های ثبتی گزارش شده است. در فاصله سال ۱۴۰۱ تا نیمه شهریور ۱۴۰۵ نیز یک‌هزار و ۸۵۴ رأی مثبت و سند برای این املاک اخذ شده است.
در کنار این اقدامات، توافق با بنیاد مستضعفان، ستاد اجرایی و ثبت استان تهران برای انتقال اسناد به نام ساکنان پس از ۳۶ سال در محله‌های جوانمرد قصاب و فرحزاد، نمونه دیگری از تلاش برای رفع موانع مالکیتی است.
کمالی‌زاده با تأکید بر ضرورت تسهیل فرآیند نوسازی، این رویکرد را بخشی از تلاش برای برداشتن موانع پیش روی شهروندان می‌داند چراکه تا زمانی که وضعیت حقوقی ملک روشن نباشد، برنامه‌ریزی برای آینده خانه و محله نیز با دشواری همراه خواهد بود.
مشوق‌هایی برای آنکه نوسازی دست‌یافتنی‌تر شود
نوسازی خانه‌های قدیمی برای همه مالکان به یک اندازه آسان نیست. هزینه‌های ساخت، دشواری تأمین آورده، محدودیت‌های ثبتی و ضرورت توافق میان مالکان از جمله مسائلی است که می‌تواند تصمیم به نوسازی را به تعویق بیندازد. به همین دلیل مشوق‌های نوسازی و کاهش موانع اداری در کنار برنامه‌های اجرایی، اهمیت ویژه‌ای دارند.
در برنامه‌های سازمان نوسازی، رفع موانع تولید مسکن از طریق تفاهم‌نامه با سازمان‌ها و نهادها، انعقاد قراردادهای مشارکت در ساخت، پیگیری تصویب طرح‌های تأمین مسکن، تسهیل صدور پروانه و پایان‌کار و پیشبینی مسکن جایگزین و خدمات مورد نیاز دنبال می‌شود.
همچنین تدوین دستورالعمل بسته تشویقی نوسازی املاک اوقافی و ابلاغ مرحله نخست آن در اردیبهشت ۱۴۰۴ از دیگر اقدامات اعلام‌شده است. موضوعی که می‌تواند در محدوده‌هایی که مالکیت وقفی از عوامل پیچیدگی نوسازی است، مسیر تصمیم‌گیری و مشارکت را روشن‌تر کند.
در حوزه حمایت‌های قانونی نیز سازمان، پیگیری مطالبات شهرداری از دولت در ارتباط با تخفیفات اعمال‌شده در پروانه‌های ساختمانی بافت فرسوده را دنبال کرده است. ۷۵۸ میلیارد تخفیف تأییدشده از سوی سازمان حسابرسی برای سال‌های تا ۱۴۰۰ ذکر شده و بررسی اطلاعات مربوط به تخفیفات سال‌های ۱۴۰۰ تا پایان ۱۴۰۴ نیز در دستور کار قرار داشته است.
این اقدامات در کنار همکاری با مناطق شهرداری و دستگاه‌های مسئول، بخشی از سازوکاری است که می‌تواند نوسازی را از یک تصمیم دشوار و پرهزینه به فرآیندی قابل پیگیری‌تر برای مالکان تبدیل کند.
اسلام‌آباد؛ تصویری از نوسازی در مقیاس محله
در میان محدوده‌های هدف بازآفرینی، اسلام‌آباد با عنوان «حیاط تهران» یکی از نمونه‌هایی است که در برنامه‌های سازمان نوسازی مورد توجه قرار گرفته است. در این محدوده علاوه بر پیگیری نوسازی واحدهای مسکونی، پروژه‌هایی با کاربری‌های متنوع تعریف شده‌اند تا توسعه محله صرفاً به افزایش تعداد ساختمان‌ها محدود نماند.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، قرارداد مشارکت در ساخت یک‌هزار و ۳۰۵ واحد مسکونی در این محدوده منعقد شده است. در کنار آن، پروژه خدماتی «مرکز محله» با پیشبینی فضاهای تجاری، درمانی، فرهنگی و آموزشی و پارکینگ محلی در زمینی به مساحت حدود ۳ هزار مترمربع تعریف شده است.
توده‌های مسکونی این محدوده شامل سه پروژه است: نیایش با ۲۸۸ واحد، زنبق با ۳۲۴ واحد و فرهنگ با ۶۹۳ واحد. در هر سه پروژه، همکف به خدمات پشتیبان مسکونی اختصاص دارد و واحدهای مسکونی در طبقات بالاتر قرار گرفته‌اند؛ نیایش و زنبق ۹ طبقه مسکونی و فرهنگ ۱۱ طبقه مسکونی روی همکف دارند. برای زنبق و فرهنگ، طبقات زیرزمین نیز به پارکینگ اختصاص یافته است. مساحت اصلاحی زمین این توده‌ها نیز برای نیایش حدود ۹ هزار و ۵۰۰ مترمربع، برای زنبق حدود ۸ هزار مترمربع و برای فرهنگ حدود ۱۵ هزار و ۵۰۰ مترمربع است. همچنین احداث ساختمان شهرداری ناحیه با مساحت ۳ هزار مترمربع در برنامه قرار دارد.
در کنار این طرح‌ها، پروژه بازآفرینی اسلام‌آباد ـ فرهنگ (مجزا از توده مسکونی فرهنگ) در محله دریا، منطقه ۲ با عرصه‌ای به مساحت حدود ۳ هزار و ۹۰۰ مترمربع و زیربنای حدود ۱۸ هزار و ۵۰۰ مترمربع تعریف شده است. این پروژه کاربری‌های فرهنگی، درمانی، ورزشی و فراغتی دارد و پس از انجام طراحی فازهای یک و دو، انتخاب پیمانکار، ابلاغ قرارداد و تجهیز کارگاه، وارد مرحله عملیات خاکی و اجرای سازه نگهبان شده است.
اهمیت چنین پروژه‌هایی در کنار هم در پیوند میان مسکن و خدمات عمومی است. محله‌ای که واحدهای مسکونی بیشتری در آن ساخته می‌شود به همان نسبت به امکاناتی نیاز دارد که زندگی روزمره ساکنان را پشتیبانی کند؛ از دسترسی به خدمات درمانی و آموزشی گرفته تا فضای تجاری و پارکینگ محلی.
ده‌ونک؛ از طرح شهری تا ساماندهی فضای عمومی
در ده‌ونک یکی از محورهای اصلی فعالیت، ساماندهی عرصه‌های عمومی و پیگیری طرح‌های شهری بوده است. تهیه طرح موضعی محله و تصویب آن در کمیسیون ماده ۵ در سال ۱۴۰۱ در محدوده‌ای به مساحت ۵۸ هکتار از جمله اقدامات انجام‌شده است.
همچنین طرح طراحی شهری سبزراه بزرگراه شهید چمران تهیه شده و فرآیند اجرای آن از سوی منطقه ۳ شهرداری تهران پیگیری می‌شود. این طرح محدوده‌ای با مساحت تقریبی ۱۷ هکتار و عمق حدود ۲۵ متر را در بر می‌گیرد.
پیگیری تصویب طرح اجرایی معابر اصلی، تسهیل تملک عرصه‌های ویژه برای اجرای طرح مسکن معوض و پیگیری اجرای طرح در اراضی تحت مالکیت بنیاد مستضعفان نیز در زمره اقدامات این محدوده قرار دارد.
در چنین طرح‌هایی، مسئله تنها ساخت یک فضای تازه نیست. ساماندهی مسیرهای دسترسی، تعیین تکلیف اراضی و ایجاد پیوستگی میان فضاهای شهری می‌تواند در بلندمدت بر چهره و کارکرد محله اثر بگذارد.
از شن‌چاله‌های منطقه ۱۸ تا کوره‌های آجرپزی منطقه ۱۹
بازآفرینی در تهران فقط به محله‌های مسکونی محدود نیست. بعضی از محدوده‌ها به دلیل فعالیت‌های گذشته، رهاشدگی اراضی یا شرایط خاص کالبدی به برنامه‌ریزی گسترده‌تری نیاز دارند.
در منطقه ۱۸، طرح موضعی محدوده شن‌چاله‌ها با مساحتی حدود ۳۶۸ هکتار در تیرماه ۱۴۰۵ به تصویب کمیسیون ماده ۵ رسیده است. این محدوده از جمله عرصه‌هایی است که ساماندهی آن به برنامه‌ریزی شهری و تعیین تکلیف آینده اراضی نیاز دارد.
در منطقه ۱۹ نیز طرح بازآفرینی عرصه‌های رهاشده ناحیه ۳ در محدوده کوره‌های آجرپزی، تصویب و از سوی شورای عالی شهرسازی و معماری ابلاغ شده است. استقرار دفتر توسعه محله برای تسهیل اجرای طرح و تعریف مطالعات طراحی شهری در محدوده اراضی کوره‌ها از اقدامات انجام‌شده در این زمینه است.
در هر دو محدوده، اهمیت کار در این است که اراضی مسئله‌دار و رهاشده در چارچوب طرح‌های مصوب و با در نظر گرفتن نیازهای شهری به بخشی از برنامه آینده تهران تبدیل شوند.
نفرآباد؛ نوسازی با نگاه به نیازهای روزمره
در نفرآباد شهرری، بخشی از برنامه‌های نوسازی به پروژه‌های خدماتی و تجاری اختصاص دارد. پروژه‌هایی که قرار است در کنار بهسازی بافت مسکونی، امکانات بیشتری برای ساکنان محله فراهم کنند.
در نفرآباد نیز پروژه‌هایی همچون پارکینگ زیرسطحی و فضای باز میدانچه باباخان، مرکز کارآفرینی بانوان، زائرسرا در محدوده پیرامون حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) و پارکینگ و فضای تجاری خدماتی ارم به مرحله تحویل رسیده‌اند. این پروژه‌ها به‌ترتیب به شهرداری منطقه ۲۰ یا آستان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) تحویل داده شده‌اند.
در بخش دیگری از این برنامه، پروژه هاشم‌آباد با عرصه‌ای به مساحت ۵۳۳ مترمربع و زیربنای ۷۹۰ مترمربع و پروژه میدانچه شیخ طاهر با عرصه ۶۲۳ مترمربع و زیربنای ۶۹۷ مترمربع در مرحله سفت‌کاری قرار دارند.
طراحی پروژه خدماتیـورزشی، مجموعه چندمنظوره با کاربری‌های ورزشی، فرهنگی، درمانی و پارکینگ محلی و بازار روز میوه و سبزی نیز در دستور کار قرار گرفته است.
این مجموعه طرح‌ها از پارکینگ و بازار روز تا خدمات فرهنگی و ورزشی می‌تواند پاسخگوی بخشی از نیازهای محله باشد به‌ویژه در محدوده‌هایی که توسعه مسکونی باید با تأمین خدمات و ساماندهی فضای عمومی همراه شود.
باغ‌راه حضرت فاطمه زهرا(س)؛ بازگشت یک مسیر به زندگی شهری
یکی از پروژه‌های شاخص بازآفرینی در جنوب‌غرب تهران، باغ‌راه حضرت فاطمه زهرا(س) است. طرحی که بر فراز تونل راه‌آهن تهرانـتبریز شکل گرفته و مناطق ۱۷ و ۱۸ را در بر می‌گیرد.
این پروژه با طول حدود ۹ کیلومتر و مساحت ۶۱ هزار و ۴۶۱ مترمربع با هدف بازآفرینی یک عرصه ناکارآمد و تأمین فضاهای خدماتی و عمومی اجرا شده است. کاربری‌های پیش‌بینی‌شده در این مجموعه شامل فضاهای سبز، ورزشی، تفریحی، فرهنگی، هنری، آموزشی، بهداشتی و درمانی و همچنین خدمات عمومی پشتیبان است. این پروژه به بهره‌بردار تحویل داده شده است.
باغ‌راه از جمله طرح‌هایی است که می‌تواند مفهوم بازآفرینی را به شکلی ملموس نشان دهد. تبدیل یک عرصه زیرساختی به فضایی که قابلیت استفاده عمومی دارد و می‌تواند فرصت تازه‌ای برای حضور شهروندان، فعالیت‌های محلی و دسترسی به خدمات ایجاد کند.
سیمان ری؛ حفظ خاطره صنعتی تهران و ساختن کاربری تازه
در منطقه ۲۰، بازآفرینی کارخانه تاریخی سیمان ری با رویکردی متفاوت دنبال شده است. در این پروژه قرار است بخشی از ظرفیت تاریخی و صنعتی مجموعه حفظ شود و در کنار آن، فضاهایی برای فعالیت‌های فرهنگی و نوآورانه شکل بگیرد.
از جمله اقدامات انجام‌شده می‌توان به پاکسازی مجموعه، جداسازی اقلام ارزشمند، تکمیل نورپردازی، راه‌اندازی مرکز اسناد کارخانه و اجرای مرمت پنجره‌ها اشاره کرد. همچنین طرح راه‌اندازی فاز نخست موزه صنعت سیمان و مرکز نوآوری صنایع خلاق تهیه و قرارداد طراحی و اجرای این بخش‌ها منعقد شده است.
فاز نخست کارخانه سیمان ری در دی‌ماه ۱۴۰۱ افتتاح شده است. فاز نخست موزه صنعت سیمان، مرکز اسناد کارخانه، مرکز نوآوری صنایع خلاق و کافه‌های دیزل و سیمان نیز در این مجموعه راه‌اندازی شده‌اند. تأمین و نصب تجهیزات اعلام و اطفای حریق سالن اسناد از اقدامات در دست پیگیری عنوان شده است.
در اینجا نوسازی به معنای پاک کردن گذشته نیست بلکه تلاش می‌شود یک میراث صنعتی در قالب کاربری‌های جدید، دوباره در زندگی شهری حضور پیدا کند.
کن و گلابدره؛ خدمات شهری در کنار فضای عمومی
در محله کن، پروژه طراحی و اجرای فضاهای عمومی در محدوده دره زرنو و حاشیه رودخانه کن با هدف ایجاد یک محور گردشگری دنبال می‌شود. این مسیر حدود یک‌هزار و ۴۵۰ متر طول دارد و فاز نخست آن در محدوده‌ای به مساحت ۱۰ هزار و ۳۰۰ مترمربع تعریف شده است. بر اساس گزارش پروژه، عملیات اجرایی پس از طراحی و انتخاب پیمانکار آغاز شده و در مرحله محوطه‌سازی قرار دارد.
در گلابدره منطقه یک نیز پروژه مرکز خدماتی باغ وزیری با کاربری‌های پارکینگ، درمانی، ورزشی، تجاری و فرهنگی، در حال اجراست. این مجموعه در زمینی به مساحت ۳ هزار و ۲۰۰ مترمربع تعریف شده و زیربنای اعلام‌شده آن حدود ۲۵ هزار و ۱۷۹ مترمربع است. طراحی فازهای یک و دو، انتخاب پیمانکار، ابلاغ قرارداد و تجهیز کارگاه انجام شده و عملیات خاکی و اجرای سازه نگهبان از مراحل اجرایی فعلی پروژه است.
در منطقه ۱۵ و در محله اتابک، پارکینگ طبقاتی مینابی با ظرفیت ۴۲۰ خودرو و زیربنای ۱۶ هزار و ۳۰۰ مترمربع در هفت طبقه شامل دو طبقه زیرزمین و پنج طبقه روی زمین احداث شده و در تاریخ ۷ آذر ۱۴۰۳ افتتاح شده است.
در کنار آن، پروژه خدماتی اتابک و مینابی با عرصه‌ای به مساحت ۴۳۲ مترمربع و زیربنای یک‌هزار و ۵۲۱ مترمربع با کاربری خدماتی، تجاری و فرهنگی در مرحله اجرای سازه قرار دارد.
پروژه‌های مذهبی و تاریخی؛ حفظ بناها در کنار نوسازی
بخشی از پروژه‌های سازمان نوسازی به بناهای مذهبی و تاریخی اختصاص دارد. سخنگاه مصلای جمعه دانشگاه تهران در منطقه ۶ با عرصه‌ای به مساحت ۴۳۳ مترمربع و مسجد فاطمیه در محله بریانک شرقی منطقه ۱۱ با عرصه ۳۵۱ مترمربع و زیربنای ۸۴۴ مترمربع در مرحله اجرای سازه قرار دارند.
در مقابل، عملیات اجرایی مرمت و رطوبت‌زدایی حسینیه تاریخی و مذهبی سادات اخوی در منطقه ۱۲ به پایان رسیده و این پروژه پس از اتمام عملیات اجرایی به بهره‌بردار تحویل داده شده است.
این پروژه‌ها نشان می‌دهند که بازآفرینی شهری در کنار تأمین خدمات تازه می‌تواند به حفظ و احیای بناهایی هم کمک کند که بخشی از خاطره و هویت محله‌ها را در خود نگه داشته‌اند.
از مسیر طبیعت تا فضاهای آموزشی؛ پروژه‌هایی در مراحل مختلف اجرا
در اراضی فوقانی تونل رسالت، پروژه مسیر طبیعت با طول ۱.۲ کیلومتر و کاربری پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و فضای سبز تعریف شده است. طراحی فازهای یک و دو معماری و تهیه اسناد متره و برآورد انجام شده و برگزاری فرآیند مناقصه برای انتخاب پیمانکار پس از ابلاغ اعتبار در سال جاری، در دستور کار قرار دارد. فضای زیرسطحی چندمنظوره محور کریمخان نیز در مرحله کانسپت‌های معماری است.
همچنین مقاوم‌سازی ۶۰ واحد مسکونی آسیب‌دیده در جنگ ۱۲روزه در محدوده‌هایی از مناطق یک، دو و ۱۷ در برنامه اعلام‌شده قرار گرفته است.
پروژه‌های آموزشی؛ زمین‌هایی برای مجتمع‌های بزرگ‌مقیاس
در حوزه فضاهای آموزشی، ۱۰ قطعه زمین برای اجرای پروژه‌های آموزشی بزرگ‌مقیاس پیشبینی شده که برای چهار پروژه پیمانکار انتخاب شده و عملیات اجرایی آنها در حال پیگیری است. شناسایی زمین‌های دیگر نیز در دستور کار قرار دارد.
نوسازی فقط ساختمان نیست؛ زیرساخت‌های پنهان محله هم مهم‌اند
بخش دیگری از بازآفرینی شهری به زیرساخت‌هایی مربوط می‌شود که شاید کمتر در تصویر نهایی یک پروژه دیده شوند اما در زندگی روزانه ساکنان نقشی اساسی دارند.
بر اساس آمار اعلام‌شده در بافت‌های فرسوده تهران، ۳۸ کیلومتر از شبکه آب با هماهنگی شرکت آب و فاضلاب نوسازی شده است. همچنین ۸۳۰ شیر هیدرانت آتش‌نشانی با هماهنگی سازمان آتش‌نشانی نصب شده و یک‌هزار و ۵۹۸ تیر برق معارض در محله‌های فرسوده طی سال‌های ۱۴۰۰ تا پایان ۱۴۰۴ جابه‌جا شده‌اند.
همچنین ۱۶ طرح بازسازی، بهسازی و بازگشایی معابر در محدوده‌های هدف به طول تقریبی ۲۵ کیلومتر در برنامه سازمان قرار گرفته است. این اقدامات در کنار بهبود دسترسی و تأمین خدمات عمومی، بخشی از تلاش برای آماده‌سازی محله‌ها جهت نوسازی ایمن‌تر است. در واقع یک ساختمان جدید زمانی می‌تواند به ارتقای کیفیت زندگی کمک کند که شبکه‌های آب، دسترسی‌های شهری و امکانات ایمنی نیز متناسب با نیازهای محله عمل کنند.
محله‌محوری؛ پیوند میان برنامه‌ریزی و مردم
یکی از ابزارهای اجرای برنامه‌های بازآفرینی، دفاتر توسعه محله هستند؛ دفاتری که قرار است ارتباط میان سازمان نوسازی، شهرداری مناطق و جامعه محلی را نزدیک‌تر کنند.
تعداد ۲۹ دفتر توسعه محله در تهران فعالیت دارند. به‌روزرسانی اطلاعات محله، تسهیل تجمیع و نوسازی املاک، پیگیری امور ثبتی و مالکیتی، تهیه طرح‌های موضعی و موضوعی و ارتباط مستمر با ساکنان و نهادهای محلی، از جمله وظایف این دفاتر است.
در کنار آن، نشست‌های ستاد بازآفرینی مناطق و کارگروه‌های تخصصی برای هماهنگی میان دستگاه‌ها و پیگیری نیازهای محله‌ها برگزار شده است. هدف از این سازوکار آن است که مسائل محلی تنها در قالب یک گزارش یا طرح باقی نماند و امکان پیگیری آنها میان دستگاه‌های مختلف فراهم شود.
از این منظر، موفقیت نوسازی فقط با شمار واحدهای ساخته‌شده سنجیده نمی‌شود؛ میزان مشارکت مردم، رفع موانع مالکیتی، دسترسی به خدمات و امکان استفاده از فضاهای عمومی نیز در ارزیابی نتیجه اهمیت دارد.
در نهایت آنچه به نوسازی بافت‌های فرسوده معنا می‌دهد فقط تعداد پلاک‌هایی نیست که وارد فرآیند نوسازی می‌شوند یا پروژه‌هایی که به مرحله اجرا می‌رسند بلکه تغییری است که این اقدامات در زندگی ساکنان ایجاد می‌کنند. از خانه‌ای که امکان ساخت دوباره پیدا می‌کند تا محله‌ای که به پارکینگ، فضای سبز، خدمات عمومی و مسیرهای دسترسی مناسبتر مجهز می‌شود، هر کدام بخشی از تصویری بزرگ‌تر از آینده تهران را شکل می‌دهند.
انتهای پیام/
نظر شما