به گزارش خبرگزاری شهر، صبح که وارد یکی از میادین میوه و تره‌بار تهران می‌شوید، میان رفت‌وآمد خریداران و شلوغی غرفه‌ها، بخشی از بازار توجهتان را جلب می‌کند؛ قفسه‌هایی که برچسب‌های مشخصی دارند و قیمت‌هایشان قرار نیست با هر موج گرانی تغییر کند. اینجا بخش «تورم صفر» است؛ جایی که قرار است ۱۲ قلم کالای اساسی، برای شش ماه با یک قیمت مشخص به دست مردم برسد.
۱۲ کالای اساسی با قیمت ثابت؛ دو محصول هم ارزان‌تر شدند
شاید در نگاه اول تفاوت چندانی میان این قفسه‌ها و قفسه‌های معمولی بازار نبینید، اما کمی که دقیق‌تر شوید، ماجرا روشن‌تر می‌شود. همان کالایی که در قفسه عادی با قیمت روز عرضه می‌شود، ممکن است در بخش تورم صفر با نرخ پایین‌تری در دسترس باشد. برای مثال، ماکارونی با قیمت ۷۰ هزار تومان فروخته می‌شود؛ درحالی‌که قیمت درج‌شده روی بسته آن ۷۸ هزار و ۵۰۰ تومان است. حتی در بعضی بازارها تخفیف بهره‌برداران، قیمت را از این هم پایین‌تر آورده است.
حالا خبر تازه‌تر این است که دو قلم دیگر هم ارزان‌تر شده‌اند. لپه بسته‌بندی که در آغاز طرح ۳۴۵ هزار تومان قیمت‌گذاری شده بود، حالا با نرخ ۳۲۰ هزار تومان عرضه می‌شود. لوبیا قرمز بسته‌بندی هم از ۳۴۰ هزار تومان به ۳۲۰ هزار تومان رسیده است؛ هر دو محصول پس از محاسبات دوباره و اصلاح قیمت‌ها، ارزان‌تر از روز نخست به قفسه‌ها برگشته‌اند.
در این بازار، قیمت‌ها فقط روی تابلوها و برچسب‌ها دیده نمی‌شوند؛ پشت هرکدام تعهدی وجود دارد. سازمان میادین اعلام کرده قیمت ۱۲ قلم کالای مشمول طرح تا پنجم فروردین ۱۴۰۵ افزایش نخواهد یافت. اگر امکان کاهش قیمت تمام‌شده فراهم شود، حتی احتمال ارزان‌تر شدن بعضی محصولات هم وجود دارد. شهروندان نیز می‌توانند قیمت‌های رسمی را در سامانه شهرزاد ببینند و با برچسب‌های مخصوص، کالاهای مشمول را از سایر محصولات تشخیص دهند.
سهمیه خرید بر اساس تعداد اعضای خانواده
البته قرار نیست هر خانواده به هر اندازه که بخواهد از این قفسه‌ها خرید کند. سهمیه‌ها بر اساس تعداد اعضای خانوار و سرانه مصرف ماهانه تعیین شده‌اند. به این ترتیب، هر خانواده متناسب با جمعیت خود امکان خرید دارد و اگر نیازش بیشتر از سهمیه باشد، می‌تواند باقی خرید را با قیمت آزاد انجام دهد.
گوشت گرم در ۲۵۰ میدان؛ ارزان‌تر از میانگین بازار
اما قصه بازار به همین قفسه‌ها ختم نمی‌شود. کمی آن‌طرف‌تر، در غرفه‌های گوشت، محصولی عرضه می‌شود که شاید خیلی‌ها انتظار داشته باشند در طرح تورم صفر هم قرار بگیرد: گوشت گرم.
این محصول هنوز امکان تثبیت قیمت شش‌ماهه را پیدا نکرده، اما در ۲۵۰ مرکز از مجموع ۳۱۶ مرکز سازمان میادین عرضه می‌شود؛ آن هم با قیمتی پایین‌تر از میانگین سطح شهر. گوشت منجمد نیز در فهرست کالاهای طرح قرار دارد.
در غرفه برنج هم وضعیت جالبی دیده می‌شود. برنج ایرانی در میادین عرضه می‌شود و قیمت آن حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد پایین‌تر از بازار شهر است؛ با این تفاوت که هنوز قیمتش برای شش ماه تثبیت نشده است. نگرانی از اینکه ورود گسترده سازمان به بازار برنج داخلی به افزایش قیمت و التهاب بازار منجر شود، باعث شده فعلاً تأمین برنج وارداتی در اولویت قرار بگیرد.
از حبوبات فله‌ای تا بسته‌بندی؛ انتخاب با خریدار است
کمی جلوتر، حبوبات را می‌توان هم در کیسه‌های فله‌ای دید و هم در بسته‌بندی‌های آماده. این تغییر هم بی‌دلیل نیست؛ بعضی خانواده‌ها ترجیح می‌دادند خریدشان را در بسته‌های مشخص انجام دهند و حالا این امکان برایشان فراهم شده است. قیمت بسته‌بندی‌شده‌ها نیز فاصله زیادی با نمونه‌های فله‌ای ندارد و تفاوت اصلی به هزینه بسته‌بندی برمی‌گردد.
شوینده‌های فله‌ای؛ خرید ارزان‌تر با ظروف قابل استفاده مجدد
اما شاید متفاوت‌ترین تصویر این بازار را باید در غرفه شوینده‌ها جست‌وجو کرد؛ جایی که خبری از ردیف بطری‌های نیم‌لیتری و یک‌لیتری نیست. مخازن بزرگ شوینده جای آن‌ها را گرفته‌اند و شهروندان می‌توانند ظرف خود را همراه بیاورند، آن را شست‌وشو و با اشعه فرابنفش ضدعفونی کنند و بعد مایع موردنظرشان را به اندازه نیاز خریداری کنند.
این شوینده‌ها از کارخانه‌های دارای مجوز تأمین می‌شوند و مخازن آن‌ها با پلمب، تاریخ تولید و انقضا به بازار می‌رسند. پس از پر کردن ظرف نیز برچسب مشخصات محصول و کد QR روی آن نصب می‌شود تا خریدار بتواند از برند، کارخانه تولیدکننده و اطلاعات بهداشتی محصول مطلع شود.
به گفته سازمان میادین، خرید این شوینده‌ها می‌تواند بین ۳۰ تا ۷۰ درصد ارزان‌تر از نمونه‌های بسته‌بندی‌شده تمام شود؛ ضمن اینکه استفاده دوباره از ظروف، به کاهش مصرف پلاستیک و پسماندهای آن کمک می‌کند.
کنترل کیفیت و تاریخ مصرف؛ پشت قفسه‌های تورم صفر چه می‌گذرد؟
در تمام این مسیر، از قفسه حبوبات تا مخازن شوینده، یک موضوع دیگر هم مورد تأکید قرار گرفته است: کیفیت. کالاهای مشمول طرح پیش از عرضه بررسی می‌شوند، نمونه‌برداری و آزمایش‌های کیفی روی آن‌ها انجام می‌شود و سازمان می‌گوید محصولات با تاریخ تولید به‌روز و از برندهای معتبر تأمین شده‌اند. به گفته مدیرعامل سازمان، هنگام خرید دست‌کم هفت تا هشت ماه از تاریخ مصرف کالاها باقی مانده است.
از تهران تا دیگر شهرها؛ شهرزاد در مسیر گسترش طرح
این تجربه قرار نیست فقط در تهران باقی بماند. سازمان میادین اعلام کرده آمادگی دارد زیرساخت سامانه شهرزاد را در اختیار شهرداری‌های دیگر قرار دهد تا شهرهای بیشتری بتوانند از این الگو استفاده کنند.
در نهایت، آنچه در این بازار دنبال می‌شود فقط ارزان‌تر فروختن چند قلم کالا نیست؛ تغییر در شیوه عرضه، حذف بخشی از هزینه‌های اضافی، استفاده دوباره از بسته‌بندی‌ها و رساندن کالا با قیمت قابل پیش‌بینی‌تر به دست خانواده‌هاست. حالا باید دید این قفسه‌های ثابت‌قیمت و شیوه‌های تازه فروش تا چه اندازه می‌توانند در سبد خرید روزانه مردم جا باز کنند و از فشار هزینه‌های زندگی کم کنند.
انتهای پیام/
نظر شما